Betekenis van groene jade: geluk, voorspoed en de Chinese traditie

|Hong

In de Chinese traditie staat groene jade voor groei, voorspoed en geluk, en wie in het Westen met kristallen werkt, ziet groene jade als de steen van het hartchakra, die men verbindt met harmonie en overvloed. Als steen is groene jade jadeïet of nefriet met een groene kleur, en de kleurnaam alleen zegt niet of dat groen natuurlijk is. Groen is ook de kleur waaraan de meesten denken als ze het woord jade horen, en daarom zijn dit de betekenissen die het vaakst aan groene jadesieraden worden gekoppeld.

Een bangle van groene jade bij natuurlijk daglicht

Brengt groene jade geld en geluk?

In de Chinese traditie geldt groene jade als gelukbrengend, en van alle jadekleuren wordt groen het sterkst met geld verbonden. Dat verband is een volksgeloof, geen leer uit de klassieke teksten, en het beschrijft waar mensen op hopen als ze groen dragen, niet iets wat een steen kan beloven.

“Brengt het dragen van groene jade echt rijkdom?” Over die vraag schrijven klanten ons het vaakst. Veel klanten denken dat het verband met de dollar te maken heeft, omdat de bankbiljetten in de Verenigde Staten groen zijn. In de jadehandel is de gangbare verklaring tegenwoordig een Chinese woordspeling: lü, groen, klinkt bijna als lu, het salaris van een ambtenaar, en bij uitbreiding rang, succes in de loopbaan en geluk. In het Kantonees klinken de twee woorden hetzelfde: allebei worden ze uitgesproken als luk.

De kleurcode van de handel zelf zegt hetzelfde. Fu-Lu-Shou-jadeïet heeft in één stuk drie kleuren die in de Chinese traditie geluk symboliseren, en het edelsteenlab GUILD omschrijft het rood ervan als fu, zegen, het groen als lu, voorspoed, en het lavendel als shou, een lang leven. De oude teksten die groene jade wel noemen, zoals het Boek der Riten, zeggen niets over het dragen ervan voor een loonsverhoging of een promotie; de betekenis van geld wordt meestal verklaard via die klank en die kleurcode.

Volgens een volksgezegde dat in de jadehandel de ronde doet, hoort groen bij twee andere kleuren van rijkdom: groen haalt geld en kansen binnen, geel laat rijkdom langzaam groeien en zwart houdt vast wat je al hebt. Elke kleur heeft een eigen verhaal, dat we vertellen in onze gidsen over de betekenis van gele jade en van zwarte jade, maar groen is de kleur waarnaar mensen grijpen bij een nieuw begin: een eigen zaak, een nieuwe baan of een verhuizing.

Wat betekent groene jade in de Chinese cultuur?

Los van geld staat groene jade in de Chinese cultuur voor groei, vernieuwing en een nieuw begin: de eigenschappen van de lente en van Hout, een van de vijf elementen.

Hout, het oosten en de lente

Drie klassieke teksten leggen de verbanden achter die betekenis vast. De Huangdi Neijing, de grondtekst van de Chinese geneeskunde, kent in het hoofdstuk Jingui Zhenyan Lun aan het oosten de kleur qing toe en brengt het samen met grassen en bomen onder. Het hoofdstuk “Maandelijkse verordeningen” van het Boek der Riten zegt dat de keizer in de lentemaanden “de groene gewaden en de (stukken) groene jade draagt”, in de Engelse vertaling van James Legge, en volgt hem van daaruit door het jaar: anjerrode jade in de zomer, witte jade in de herfst en donkergekleurde jade in de winter. Groene jade hoorde bij de lente. De Baihu Tong uit de Han-dynastie brengt dit samen in het hoofdstuk over de menselijke natuur: de tekst plaatst Hout in het oosten, waar alle dingen beginnen te groeien, geeft het de kleur groen en koppelt het aan ren, menslievendheid, die de tekst uitlegt als liefde voor het leven.

De kleurwoorden vragen wat uitleg. De qing van de Neijing omvat zowel blauw als groen, zoals we uitleggen in onze gids over blauwe jade, en het Boek der Riten noemt de lentejade cang, een verwant blauwgroen. Alleen de passage uit het Boek der Riten gaat over jade zelf; de andere twee teksten leggen verbanden tussen kleuren en elementen en zeggen niets over stenen. De jade uit die tijd was nefriet. Volgens het GIA bereikte de eerste jadeïet uit Birma, het huidige Myanmar, China aan het eind van de 18de eeuw. Groene jadeïet draagt die betekenissen dus via zijn kleur, en niet via die lange geschiedenis.

Hetzelfde idee van groei zit in twee motieven die vaak in groene jade worden gesneden. Bamboe groeit knoop na knoop omhoog, en de uitdrukking jie jie gao, “met elke knoop hoger”, maakt van een bamboehanger aan een groene jadeketting een wens voor gestage vooruitgang. De bekendste kool van jade, de Jadeïetkool uit de Qing-dynastie in het Nationaal Paleismuseum in Taipei, wordt door het museum gelezen als een huwelijksstuk: de witte stengel staat voor de zuiverheid van de bruid, en de sabelsprinkhaan en de treksprinkhaan op de groene bladeren staan voor veel kinderen. Het stuk stond in het paleis van de keizerlijke bijvrouw Jin, een van de bijvrouwen van keizer Guangxu, en heeft vermoedelijk aan haar toebehoord; sommigen denken dat het deel uitmaakte van haar bruidsschat. Veel mensen horen in bai cai, kool, ook “honderd soorten rijkdom”, een volkse lezing die niet in de beschrijving van het museum staat. Meer motieven en wat ze voorstellen, vind je in onze gids over de betekenis van jadehangers.

Het Chinees Nieuwjaar, ook wel het Chinese Lentefeest genoemd, is een van de belangrijkste momenten om groene jade te geven, omdat het bij dat feest draait om mensen voorspoed en een goed begin van het jaar toe te wensen. Bij onze klanten staat het naast Valentijnsdag, Moederdag, trouwdagen en verjaardagen als reden om groen te geven.

Groene jade in feng shui: het oosten voor het gezin, het zuidoosten voor rijkdom

In feng shui van de kompasschool, die we in onze gids over jade in feng shui en de plaats in huis richting voor richting behandelen, hoort groene jade in het oosten of het zuidoosten, de twee richtingen van Hout in de bagua. Volgens deze lezing staat het oosten voor gezin en gezondheid en het zuidoosten voor rijkdom, dus wie feng shui toepast, zet groene jade in het oosten voor een harmonieus huis en in het zuidoosten, of op een bureau, voor geld en zaken. Scholen die de bagua vanaf de voordeur uitzetten in plaats van met een kompas, leggen die zones op andere plekken, zodat twee boeken over feng shui hetzelfde stuk naar verschillende kamers kunnen sturen.

Groene jade als kristal: betekenis en toegeschreven eigenschappen

Wie in het Westen met kristallen werkt, verbindt groene jade spiritueel vooral met liefde, harmonie en overvloed. Hieronder staat hoe mensen die met kristallen werken de steen beschrijven; we geven dat weer zonder het te onderschrijven of af te wijzen. In onze gids over de spirituele, emotionele en lichamelijke werking die aan jade wordt toegeschreven lees je welke beweringen er over jade in alle kleuren worden gedaan.

Groene jade en het hartchakra

Gidsen over kristallen koppelen groene jade meestal aan het hartchakra, midden in de borst, dat ze zien als het centrum van liefde, mededogen en verbondenheid. Wie met kristallen werkt, raadt groene jade aan bij het herstellen van relaties, bij rouw en voor zelfacceptatie.

Auteurs die over kristallen schrijven, noemen groene jade ook een steen van evenwicht en van gestage groei op lange termijn, en ze raden hem aan om rust in huis te brengen, projecten op koers te houden en overvloed aan te trekken. Wat overvloed betreft, komen de westerse en de Chinese lezing vanuit verschillende vertrekpunten bijna op hetzelfde uit: de ene vanuit het hart, de andere vanuit de klank van een woord en het seizoen van de groei.

Sommige mensen die met edelsteentherapie werken, brengen groene jade ook in verband met het hart als orgaan en met de nieren.

Dit zijn overtuigingen uit het werken met kristallen, geen medische informatie. Groene jade kan geen enkele aandoening vaststellen, behandelen, genezen of voorkomen, en niets hierin vervangt het advies van een gekwalificeerde zorgverlener.

Met welke sterrenbeelden wordt groene jade verbonden?

Groene jade heeft geen vast sterrenbeeld. Gidsen over kristallen zijn het niet met elkaar eens; de sterrenbeelden die ze noemen, zijn onder meer Stier, Maagd, Weegschaal, Tweelingen en Vissen. De Chinese traditie kent geen vast systeem dat jadekleuren aan de dieren van de Chinese dierenriem koppelt. Of jade als geboortesteen telt, is een andere vraag, die we beantwoorden in ons artikel Is jade een geboortesteen?

Naast elkaar gezet delen de twee tradities groene jade in verschillende categorieën in:

 

Chinese traditie

Werken met kristallen in het Westen

Element

Hout

Aarde, in veel gidsen

Richting

Oosten, en zuidoosten voor rijkdom

Geen vaste koppeling

Seizoen

Lente

Geen vaste koppeling

Deugd

Menslievendheid (ren)

Geen vaste koppeling

Chakra

Geen vaste koppeling

Hartchakra

Dierenriem

Geen vaste koppeling per kleur

Verschilt per gids (Stier, Maagd en andere)

Belangrijkste betekenis

Groei, voorspoed, succes in de loopbaan

Liefde, harmonie, overvloed

Wat is groene jade, en waar komt het groen vandaan?

Als edelsteen is groene jade jadeïet of nefriet met een groene kleur: twee verschillende materialen die de naam jade delen. Jadeïet, de jade van de meeste hoogwaardige sieraden van nu, komt vooral uit Myanmar, terwijl nefriet de jade is van de lange Chinese traditie van jadesnijwerk; nefriet wordt gewonnen in Xinjiang, Rusland, Canada en elders. Onze gids over de soorten Chinese jade vergelijkt de twee.

Groene jadeïet naast groene nefriet bij natuurlijk daglicht

Het levendige groen in jadeïet komt van chroom, en daarvan is maar een spoortje nodig; grasachtiger groen komt van ijzer, en de donkerste groene jadeïet bevat daar een paar procent van, volgens de studie van het GIA uit 2000 over Birmese jade in Gems & Gemology. Die kleur was er al toen de steen ontstond, dus groen is in jadeïet een oorspronkelijke kleur, anders dan geel en rood, die later ontstaan wanneer ijzermineralen zich ophopen in de verweerde korst en langs barsten. Groene nefriet dankt zijn kleur aan ijzer en chroom in wisselende hoeveelheden. Bij felgroene nefriet doet chroom volgens onderzoekers het meeste werk, met een bijdrage van ijzer, meldde het GIA in 2015; het groen dat de nefriethandel het hoogst waardeert, spinaziegroen, is een licht grijzig of blauwachtig groen, en de zwarte stipjes die je er vaak in ziet, zijn chromiet.

Een opengezaagde steen van groene jade, waarvan het groen langs oude barsten in het ruwe materiaal loopt

Jade is ook niet altijd groen. Jadeïet komt ook voor in wit, lavendel, geel, rood, zwart en blauwgroen, en nefriet in wit, geel, zwart en andere kleuren, zoals onze gids over jadekleuren en hun betekenis laat zien.

Waarom heeft groene jade zo vaak barsten?

Een intens groen gaat vaak samen met barsten. Oude mijnwerkers en handelaren in Hpakant zeggen “tien jadeïeten, negen gebarsten”, en over groen ruw materiaal in het bijzonder “tien groene, negen gebarsten”. Ik hoorde het het vaakst tijdens onderhandse verkopen met mijnexploitanten. Handelaren verklaren het zo: het chroom dat de steen kleurt, is langs oude breuken naar binnen gedrongen, dus het groen verzamelt zich vaak daar waar de steen ooit gebarsten is. Dat is de verklaring van de handel en geen regel voor elke groene steen, maar het klopt met wat ik zie bij het inkopen van ruwe jade voor bangles (stijve armbanden uit één stuk), die je beoordeelt op de kleurband op de korst en met zijlicht: de controles die onze gids over het herkennen van ruwe jade beschrijft. Zet een rij doorschijnende stenen met een volledige kleurband naast elkaar, en de meeste verbergen barsten, groot of klein. Maar een paar leveren een gave bangle op met groen over de hele bangle, zonder één scheur.

Het gezegde betekent niet dat elke groene jadesteen gebarsten is. Veel van die tekens zijn geheelde lijnen: oude breuken die lang geleden in de steen weer zijn dichtgegroeid, en bijna elke bangle die ik koop, heeft er een paar fijne. Een open barst is iets anders: of die een stuk verzwakt, hangt af van waar hij loopt, hoe diep hij gaat, of hij er helemaal doorheen loopt en welke vorm eromheen wordt gesneden; een barst die als geheelde lijn wordt verkocht, is de grootste valkuil in de handel. Wat het gezegde wél betekent, is dat foutloos groen over het hele stuk zeldzaam is en ook zo geprijsd wordt. Lijnen, of het ontbreken ervan, laten niet zien of een steen is behandeld, dus bij een stuk met groen over het hele stuk zonder één lijn, voor een gewone prijs, is een labrapport vóór de aankoop de moeite waard.

Vragen die kopers over groene jade stellen

Wie zou groene jade wel (en niet) moeten dragen?

Iedereen kan groene jade dragen. Naar mijn ervaring met onze klanten kopen mannen en vrouwen groene jade ongeveer even vaak, en ongeveer vier op de vijf kopen die voor zichzelf en niet als cadeau. Het “niet” komt vooral van klanten van Chinese afkomst, die ons soms schrijven met de vraag: “Is er iemand die geen groene jade zou moeten dragen?” Die zorg komt uit het volksgeloof over de vijf elementen: groene jade hoort bij Hout, en mensen van wie de geboortehoroscoop als ongunstig voor Hout wordt gelezen, krijgen soms te horen dat ze groene jade beter kunnen vermijden. Dat is een volksgebruik zonder vaste regel, dat je alleen hoeft te volgen als het je gemoedsrust geeft. In de praktijk zijn je huidskleur en wat je draagt belangrijker, en daar komt de keuze tussen licht- en donkergroen om de hoek kijken.

Betekent groene jade in andere culturen hetzelfde?

Groene jade heeft een diepe betekenis in minstens twee andere jadetradities, die allebei los van China zijn ontstaan, zoals we beschrijven in onze gids over wat jade symboliseert. In het oude Meso-Amerika zagen de Olmeken gepolijste bijlen (celts) van groene steen als scheuten van maïs, en de Maya's uit de klassieke periode verbonden jade met maïs, met het koningschap en met de levensadem; hun jadeïet kwam vooral uit de Motaguavallei in Guatemala. In Nieuw-Zeeland snijden de Maori pounamu, grotendeels nefriet, tot kostbare erfstukken van de stam, die vaak een naam krijgen en met voorouders worden verbonden. Groene en blauwgroene stenen waren in beide tradities belangrijk, al verschilden de stenen zelf en wat ze voorstelden van die in China.

Is groene aventurijn hetzelfde als groene jade?

Nee. Groene aventurijn is kwarts waarvan de groene kleur en de schittering komen van piepkleine schilfertjes fuchsiet, een chroomrijke mica, en hij wordt soms verkocht als “Indiase jade”. Ook jadeïet kan kleine flitsjes laten zien, van de vlakken van zijn eigen kristallen, die de handel “vliegenvleugels” noemt; schittering alleen beslist het dus niet. Aventurijn voelt ook merkbaar lichter aan in de hand dan jadeïet van dezelfde grootte, omdat kwarts een veel lagere dichtheid heeft.

Is groene jade hetzelfde als smaragd?

Nee. Zoals we uitgebreid uitleggen in onze vergelijking tussen jade en smaragd, is smaragd een ander mineraal, beril, meestal doorzichtig en facetgeslepen, terwijl jade een dichte massa van in elkaar grijpende kristallen of vezels is, doorschijnend tot ondoorzichtig, en meestal gepolijst of gesneden.

Verbleekt groene jade?

Natuurlijke groene jadeïet behoudt zijn kleur in zonlicht, terwijl sommige kleurstoffen na verloop van tijd verbleken of verschuiven. Groen dat echt verbleekt is, wijst erop dat de steen geverfd is, al kan een doffere uitstraling ook komen van een afgesleten oppervlak of ander licht.

Hoe weet je of groene jade echt is?

Of groene jade echt is, weet je met het blote oog of met tests thuis niet zeker. Groen is een van de jadekleuren die het vaakst worden nagemaakt en behandeld: geverfde jadeïet, gebleekte en met hars geïmpregneerde jadeïet, aventurijn, geverfd kwartsiet en glas worden allemaal als groene jade verkocht. Tests thuis kunnen je vermoeden versterken of afzwakken, en in onze gids over hoe je weet of jade echt is lees je wat elke test bewijst. Alleen een labrapport stelt vast of groene jadeïet natuurlijk en onbehandeld is; wat een rapport behandelt en hoe je het leest, staat in ons artikel over labcertificaten voor jade.

Is groene jade duur?

Groene jade bestrijkt het hele spectrum, van heel betaalbaar tot de duurste jade die er is. Jadeïet in keizerlijk groen bepaalt de top van de markt, zoals de huidige cijfers in onze prijsgids voor jade laten zien, terwijl gewone groene jadeïet en groene nefriet voor de meeste kopers binnen bereik liggen.

Licht- of donkergroene jade: wat kies je?

Lichtgroene jade is op zich niet beter dan donkergroene, en andersom ook niet. De jadehandel kent geen vastgesteld verschil in betekenis tussen de twee, en welk groen het beste is, hangt af van hoe je de jade gaat dragen.

Lichtgroene jade, in de zachtste tinten ook wel bleekgroene jade genoemd, loopt van een heel zacht, koel groen tot een helder, levendig groen; donkergroene jadeïet loopt van een diep bosgroen tot mo cui: jadeïet die zwart lijkt, vaak rijk aan omfaciet (een naaste verwant van jadeïet), en die alleen in sterk tegenlicht groen laat zien. De doorschijnendheid verandert hoe beide tinten overkomen. Licht dat door een doorschijnende steen valt, laat lichtgroen gloeien en laat donkergroen zijn kleur tonen, terwijl lichtgroen in een ondoorzichtige steen vlak kan lijken en donkergroen bijna zwart.

Donkerder is niet hetzelfde als rijker. Het GIA zet kleur bovenaan de waardefactoren van jadeïet en waardeert een zuiver, egaal groen zonder zweem van grijs, en zijn studie uit 2000 over Birmese jade legt de ideale toon in het midden: niet te licht en niet te donker. Voorbij dat midden krijgt een groen dat steeds dieper wordt, vaak iets grijs of zwart en verliest het zijn helderheid. Een gedempte, grijsgroene jade is dus minder waard dan een helder, egaal groen dat wat lichter van toon is, en een goede doorschijnendheid kan een kleur die licht of ongelijkmatig is, compenseren.

Een hanger van lichtgroene jade in een helder “bonengroen”

Naar mijn ervaring verkoopt lichtgroen bij onze klanten iets beter, vooral omdat het goed bij dagelijks dragen past, en mannen en vrouwen kiezen verschillend. De meeste vrouwen, vooral jongere, kiezen een helder lichtgroen, in de tinten die de handel “bonengroen” en “fruitgroen” noemt, en sommige oudere vrouwen kiezen een dieper oliegroen. Mannen kiezen bijna altijd donkergroen, zoals een diep, helder groen, een donker oliegroen of mo cui, voor een hanger of voor een groene jadering, omdat ze iets ingetogens willen.

Ik zeg nooit tegen een klant dat donkergroen beter is. Wel vraag ik waar en hoe vaak het stuk gedragen gaat worden en hoe iemand zich meestal kleedt. Voor dagelijks dragen raad ik lichtgroen aan: een jade-armband in een lichte tint groen past bij een T-shirt en bij een pak. Lichtgroen fleurt ook het gezicht op, wat vooral telt bij stukken die je er dicht bij draagt, zoals groene jade-oorbellen, en veel klanten met een warmere huidskleur vinden het flatteus. Voor formele gelegenheden of een rustigere look raad ik donkergroen aan, dat degelijk en ingetogen overkomt.

Een ring van donkergroene jade in een diep, helder groen

Over de waarde ben ik ook eerlijk, op basis van mijn eigen inkoop van ruwe jadeïet. Bij gelijke doorschijnendheid en zuiverheid van kleur, en als de donkerdere steen dieper groen is en niet grijzer, betaal ik meer voor donkergroen ruw materiaal, en naar mijn ervaring houdt donkergroen in de handel zijn prijs iets beter vast, terwijl voor lichtgroen, dat meer mensen mooi vinden, gemakkelijker een koper te vinden is. Dat gaat over hoe handelaren materiaal prijzen, niet over wat een afgewerkt sieraad zou opbrengen als je het verkocht.

De handel gebruikt ook namen die tint en doorschijnendheid door elkaar halen: appelgroen, groen van het ijstype, oliegroen, keizerlijk groen. Geen van die namen heeft een definitie die in de hele branche geldt; sommige benoemen een tint, andere beschrijven hoe helder de steen is, en geen enkele bewijst dat een steen natuurlijk of onbehandeld is. Onze gids over keizerlijk groen en appelgroene jade legt uit wat elke naam betekent. Keizerlijk groen, het fijnste groen van allemaal, is moeilijk te beoordelen op een foto, omdat kleur en doorschijnendheid veranderen met het licht en de camera; een stuk dat als keizerlijk groen wordt aangeboden, bekijk je dus het best in het echt of via een livevideo voordat je koopt.

Groen laat ook kleine verschillen in toon heel duidelijk zien, dus de kralen van een groen snoer worden het best uit één stuk ruw materiaal gemaakt en kraal voor kraal op elkaar afgestemd, en in ons atelier wordt een massieve bangle altijd uit één stuk gezaagd. Een armband van groene jade heeft dezelfde betekenissen als groene jade zelf; de gebruiken rond het dragen ervan, ook aan welke pols, lees je in onze gids over de betekenis van een jade-armband. Kies bij elk stuk het groen op basis van waar je het gaat dragen, niet op basis van welk groen het duurst lijkt.

Sinds 2016 koop ik groen ruw materiaal in de mijnen van Hpakant in Myanmar en werk ik het af in ons eigen atelier in Kunming, en licht of donker is een vraag die klanten me keer op keer stellen. Mijn antwoord begint altijd bij waar het stuk gedragen gaat worden. Twijfel je tussen twee tinten groen, mail me dan op jadeworldchina@outlook.com en vertel waar je het stuk wilt dragen; dan zeg ik je welk groen ik zou kiezen. Meer over hoe we werken lees je op onze pagina Over ons.

Dit artikel beschrijft culturele tradities en overtuigingen rond groene jade, waaronder de Chinese traditie en het moderne werken met kristallen in het Westen. Jade is geen medisch hulpmiddel en niets hierin is medisch advies.

Bronnen

Shop per collectie

Armbanden en bangles van echte jade
Armbanden van echte jade en bangles van jadeïet

Armbanden en bangles van echte jade

Oorbellen en oorknopjes van natuurlijke jade
Oorbellen van echte jade en oorknopjes van jadeïet, in 925 sterlingzilver of verguld 925 sterlingzilver

Oorbellen en oorknopjes van natuurlijke jade

Sieraden van natuurlijke jade
Kralenarmband van natuurlijke witte nefriet

Sieraden van natuurlijke jade

Kettingen en hangers van natuurlijke jade
Kettingen van echte jade en hangers van jadeïet

Kettingen en hangers van natuurlijke jade

Ringen van natuurlijke jade
Ringen van echte jade en verstelbare ringen van jadeïet

Ringen van natuurlijke jade