De betekenis van een jadehanger: 12 traditionele motieven uitgelegd

|Hong

De betekenis van een jadehanger komt vooral van het motief dat erin is gesneden. In de Chinese traditie staat een Pixiu voor rijkdom die je vasthoudt, een Ping An Kou (vredesschijf, de ronde jadehanger die in Engelstalige advertenties ook jade donut heet) voor vrede en veiligheid, een lachende Boeddha voor tevredenheid, Guanyin voor mededogen en een perzik voor een lang leven. Dezelfde traditie ziet in de jade zelf een oudere wens: bescherming, deugd en standvastigheid. Daarom draag je een hanger jarenlang en niet één seizoen. In het Chinees heet een jadehanger yu pei, of yu zhui als hij om de hals hangt, en de twaalf motieven hieronder behoren tot de meest voorkomende op jadehangers.

Betekenis van een jadehanger: twaalf jadehangers met traditionele Chinese motieven naast elkaar

De motieven op een jadehanger en hun betekenis in één oogopslag

Elk motief staat voor een wens, en veel motieven zijn gekozen omdat het woord voor het voorwerp klinkt als het woord voor de wens. Dit zijn traditionele interpretaties, geen regels.

Motief

Chinees

Pinyin

Traditionele betekenis

Vaak gekozen voor

Pixiu

貔貅

pi xiu

Rijkdom die binnenkomt en blijft

Ondernemers; mannen

Lachende Boeddha

弥勒佛

Mi Le Fo

Tevredenheid, een onbezorgd hart

Vrouwen, volgens volksgebruik; iedereen

Guanyin

观音

Guan Yin

Mededogen en bescherming

Mannen, volgens volksgebruik; moeders en dochters

Ping An Kou (vredesschijf, ook “jade donut” genoemd)

平安扣

ping an kou

Vrede en veiligheid

Pasgeborenen, reizigers, het jaar van je eigen dierenteken, iedereen

Draak

龙

long

Macht en ambitie

Leiders; zonen

Feniks

凤

feng

Gratie en deugd

Vrouwen; bruiden

Ruyi

如意

ru yi

“Zoals je wilt”

Een doel, een examen, een nieuwe onderneming

Kalebas

葫芦

hu lu

Zegen en een goede gezondheid

Ouderen; gezinnen

Perzik

寿桃

shou tao

Een lang leven

Het kroonjaar van een oudere

Lotus

莲花

lian hua

Zuiverheid die boven tegenspoed uitstijgt

Een nieuwe start

Bi-schijf

璧

bi

De hemel en volmaaktheid

Liefhebbers van archaïsche vormen

Vis

鱼

yu

Overvloed, jaar na jaar

Blijvende voorspoed; kinderen

Blad

叶

ye

Succes in je loopbaan

Afgestudeerden; een nieuwe baan

Bamboe

竹

zhu

Gestage vooruitgang, integriteit

Studenten

Hart

心

xin

Liefde (een westerse vorm)

Partners, dochters, vrienden

Chinese tekens

福 / 平安 / 寿 / 囍

fu / ping an / shou / shuang xi

Zegen / veiligheid / een lang leven / dubbel geluk

Een persoonlijke wens; bruiloften

Dierenteken

生肖

sheng xiao

Het dier van je geboortejaar

Het jaar van je eigen dierenteken

Chinese kool

白菜

bai cai

“Honderd soorten rijkdom”

Winkeliers

Vleermuis

蝠

fu

Zegen; vijf vleermuizen staan voor de vijf zegeningen

Gecombineerd met andere motieven

Guan Gong

关公

Guan Gong

Loyaliteit, bescherming en rijkdom

Ondernemers

Slotje voor een lang leven

长命锁

chang ming suo

Een lang en veilig leven

Het eerste cadeau voor een baby

Lu lu tong (ton- of cilinderkraal)

路路通

lu lu tong

Alle wegen open

Rode koorden; het jaar van je eigen dierenteken

Boeddhahand (citrusvrucht in de vorm van een hand)

佛手

fo shou

Zegen en een lang leven

Ouderen

Hoe lees je de symboliek van een jadehanger?

Onder elk motief ligt de betekenis van de steen zelf, en die is heel oud. Het Boek der Riten (Liji) vertelt dat mannen van stand een jadehanger aan de gordel droegen, er nooit zonder voldoende reden afstand van deden en de jade zagen als zinnebeeld van de deugden die ze moesten ontwikkelen. Hangers hingen toen aan de gordel; tegenwoordig hangen de meeste om de hals. In onze gids over wat jade symboliseert lees je waar de steen zelf voor staat. Daarbovenop verklaren vier patronen in de Chinese symboliek bijna elk motief, ook motieven die niet in deze lijst staan.

Zo lees je de symboliek van een jadehanger: de vier patronen klank, vorm, verhaal en combinaties

Klank. Een groot deel van de betekenis van jade komt van woorden die hetzelfde klinken. Het woord voor vleermuis, fu, klinkt als het woord voor zegen, en Chinese kool, bai cai, klinkt als “honderd soorten rijkdom”.

Vorm. De vorm van het voorwerp staat voor een eigenschap. Een lotus die smetteloos uit de modder oprijst, staat voor zuiverheid, en de ononderbroken ring van een Ping An Kou voor heelheid.

Verhaal. Religieuze figuren en mythische wezens, zoals de Boeddha, Guanyin, de Pixiu, de draak en de feniks, dragen de verhalen mee die over hen worden verteld.

Combinaties. Motieven worden gecombineerd, en dan tellen de betekenissen op. Een Pixiu met een munt voegt geld toe aan het vasthouden van rijkdom, een perzik met een vleermuis voegt zegen toe aan een lang leven, en een draak met een feniks staat voor een gelukkig huwelijk.

1. Pixiu: rijkdom die binnenkomt en blijft

In de Chinese traditie staat een Pixiu-hanger voor rijkdom die binnenkomt en blijft. De Pixiu is een mythisch dier, half leeuw en half draak, dat zich volgens de legende voedt met goud en zilver en er nooit iets van laat gaan. Hij staat dus voor geld verdienen en het ook houden. Winkeliers en mensen in het zakenleven kiezen hem daarom graag, en het is het motief dat onze mannelijke klanten het vaakst kiezen. Pixiu's worden vaak gesneden met een munt of een stapel schatten. Er bestaan gebruiken over de kant waarnaar een Pixiu moet kijken en over hoe je hem aan een hanger of een armband draagt; onze gids over de Pixiu zet ze op een rij.

Gesneden Pixiu-hanger van jade, het mythische dier dat in de Chinese traditie staat voor rijkdom die binnenkomt en blijft

2. Boeddha: tevredenheid en een onbezorgd hart

Traditioneel staat een Boeddhahanger van jade voor tevredenheid, geluk en het loslaten van zorgen. De figuur is bijna altijd de lachende Boeddha, Budai, een Chinese monnik uit de 10de eeuw die later werd vereerd als incarnatie van Maitreya, de toekomstige Boeddha, en dus niet de historische Boeddha. Zijn ronde buik en brede glimlach tonen een man die tevreden is met wat hij heeft. Hij trok rond met een stoffen zak (dat is wat bu dai betekent) met daarin zijn paar bezittingen. Volgens volksgebruik is de Boeddha voor vrouwen, zoals we hieronder bij de veelgestelde vragen uitleggen, maar ook veel van onze mannelijke klanten dragen hem. Alles over deze figuur lees je in ons artikel over de betekenis van een Boeddhahanger van jade.

Jadehanger met een lachende Boeddha, met een ronde buik en een brede glimlach

3. Guanyin: mededogen en bescherming

In de Chinese traditie staat een Guanyin-hanger van jade voor mededogen, barmhartigheid en zachte bescherming. Guanyin is de bodhisattva van mededogen, in het Sanskriet Avalokiteshvara. In India en in de vroege Chinese kunst werd deze bodhisattva als man afgebeeld; in China veranderde de figuur geleidelijk in de zachte vrouwelijke gestalte die nu wordt gesneden. Families bidden tot haar om kinderen en om veiligheid, en in jadesnijwerk zit ze meestal op een lotus, met een vaas of een wilgentak in de hand. Moeders bestellen bij ons meer Guanyin-hangers dan wie ook, en de meest voorkomende bestelling is die van een moeder die er een voor haar dochter koopt. Meer over haar symboliek lees je in ons artikel over de betekenis van een Guanyin-hanger van jade.

Gesneden Guanyin-hanger van jade, de figuur van mededogen en bescherming

4. Ping An Kou: wat betekent een ronde jadehanger of “donut”?

Een ronde jadehanger, de schijf met een gat in het midden die Engelstaligen vaak jade donut noemen, is meestal een Ping An Kou, en in de Chinese traditie staat hij voor vrede en veiligheid. Ping an betekent “vrede en veiligheid” en kou een gesp of sluiting. Letterlijk is het dus een “vredesgesp”: de naam zegt dat de hanger veiligheid aan de drager vastmaakt. De ononderbroken ring staat voor heelheid, het open midden voor een leven waarin niets de weg verspert.

Ronde jadehanger: een Ping An Kou, de schijf met een gat in het midden die voor vrede en veiligheid staat

Er staat geen religieuze figuur op en geen dierenteken, en hij is niet voor mannen of vrouwen bedoeld. Daarom past hij bij iedereen, op elke leeftijd en bij elke gelegenheid. Bij onze klanten is het de meest gekozen eerste jade voor een pasgeboren baby. Een groene jadeschijf betekent hetzelfde als een witte; de kleur voegt er een eigen betekenis aan toe. De Ping An Kou heeft dezelfde ronde, doorboorde vorm als de bi-schijf (nummer 11 hieronder), al hebben de twee namen een verschillende geschiedenis. Onze gids over de Ping An Kou vertelt de geschiedenis en legt uit hoe je hem draagt.

5. Draak: macht en ambitie

In de Chinese symboliek staat een drakenhanger van jade voor macht, gezag en grote ambitie. Men geloofde dat de Chinese draak regen bracht, en hij stond voor de keizer; hij is een welwillende kracht, niet het vuurspuwende monster uit Europese verhalen. Ouders geven hun zonen een draak met het gezegde wang zi cheng long, “hopen dat je kind een draak wordt”, en mensen die in een jaar van de Draak zijn geboren, dragen er vaak een. Een draak die een vlammende parel achternajaagt, staat voor het streven naar wijsheid of volmaaktheid. Beide figuren, alleen en als paar, komen aan bod in ons artikel over de betekenis van een jadehanger met draak en feniks.

Gesneden drakenhanger van jade, symbool van macht en ambitie

6. Feniks: gratie, en draak en feniks als paar

In de Chinese traditie staat de feniks, fenghuang, voor gratie, deugd en voorspoed, en in jade wordt hij vooral door vrouwen gedragen. De Chinese feniks was ooit twee vogels, het mannetje feng en het vrouwtje huang, maar geldt nu als één vrouwelijke figuur en als partner van de draak: waar de draak yang is, is de feniks yin. Samen gesneden vormen ze long feng cheng xiang, een wens voor een harmonieus huwelijk, en het paar is een klassiek huwelijkscadeau. In de bestellingen die wij zien, zijn het meestal de ouders of schoonouders die het aan het bruidspaar geven, en een bijpassend paar wordt samen als één cadeau gegeven.

Gesneden fenikshanger van jade, symbool van gratie en deugd

7. Betekenis van een ruyi-hanger: “zoals je wilt”

Een ruyi-hanger betekent “zoals je wilt”: ru yi betekent letterlijk “naar wens”, en het motief drukt de hoop uit dat het loopt zoals jij het wilt. De ruyi is een gebogen scepter met een lange steel en een kop in de vorm van een wolk of een lingzhi-paddenstoel. Vaak wordt hij teruggevoerd op de ruggenkrabber, een werktuigje waarmee je de plek bereikte waar je hand niet bij kon. In de loop van de eeuwen werd hij een ceremonieel voorwerp dat keizers, geleerden en boeddhistische monniken in de hand hielden en dat men cadeau gaf bij verjaardagen, bruiloften en Chinees Nieuwjaar.

Betekenis van een ruyi-hanger: een ruyi van jade, de gebogen scepter met een wolkvormige kop

Als hanger staat de ruyi voor de wens dat één bepaald doel lukt: een geslaagd examen, een eigen zaak die opengaat, een nieuwe baan of een nieuw huis. Het is een traditioneel cadeau voor studenten en voor iedereen die iets nieuws begint.

Combinaties maken de wens specifieker. Een ruyi met kaki's vormt shi shi ru yi, “moge alles gaan zoals je wilt”, omdat shi, kaki, klinkt als shi, zaken. Een ruyi met een vleermuis voegt zegen toe, een ruyi met een perzik een lang leven. De wolkvormige kop van de ruyi komt ook als rand voor op ander snijwerk, en een “ruyi-wolk” langs de rand van een hanger draagt dezelfde wens in het klein.

8. Betekenis van een hulu-hanger (kalebas): zegen en een goede gezondheid

In de Chinese traditie staat een jadehanger in de vorm van een fleskalebas, een hulu, voor zegen, voorspoed en een goede gezondheid. De naam hulu klinkt als fu lu, “zegen en voorspoed”, en in het oude China werd de gedroogde fleskalebas gebruikt om medicijnen in te bewaren. In de verhalen over de Acht Onsterfelijken draagt Li Tieguai een kalebas met medicijnen bij zich, en zo werd de kalebas in de traditie een teken van gezondheid en van bescherming tegen ziekte.

Betekenis van een kalebashanger: een hulu van jade in de vorm van een fleskalebas

In sommige tradities ziet men in de twee ronde helften, verbonden door een smalle taille, de hemel boven en de aarde beneden. Een kalebas met zijn kruipende rank vormt fu lu wan dai, “zegen en voorspoed voor tienduizend generaties”, omdat het woord voor de kruipende rank, wan dai, precies zo wordt uitgesproken als de woorden voor “tienduizend generaties”; zo'n hanger is dus geschikt als familie-erfstuk. Een kalebas met een vleermuis verdubbelt de zegen.

De kalebas wordt vaak gegeven aan ouderen, of aan iemand die herstelt van een ziekte, als wens voor een goede gezondheid en niet als middel ertegen. Er staat geen religieuze figuur op, dus hij past bij mensen die een traditionele betekenis willen zonder boeddhistische beeldtaal.

9. Betekenis van een perzikhanger: een lang leven

Volgens de traditie staat een perzik van jade, shou tao, voor een lang leven, en hij is het klassieke jadecadeau voor de verjaardag van een oudere, vooral voor de kroonjaren 60, 70 en 80. De betekenis komt uit de taoïstische legende van Xi Wang Mu, de Koningin-Moeder van het Westen. In haar boomgaard groeiden de perziken van onsterfelijkheid; in een bekende versie werden ze maar eens in de drieduizend jaar rijp, en kwamen de onsterfelijken op haar banket bijeen om ze te eten. Om dezelfde reden serveren Chinese families op belangrijke verjaardagen nog altijd broodjes in de vorm van een perzik.

Betekenis van een perzikhanger: een perzik voor een lang leven, gesneden in jade

De gesneden vrucht is rond, met een spitse punt en een blad aan het steeltje. Perzikbloesem is iets anders: die staat voor de liefde, niet voor een lang leven. Een perzik met een vleermuis voegt zegen toe, en een perzik in de hand van Shou Xing, de god van het lange leven, is het meest traditionele cadeau voor een oudere dat er bestaat.

10. Betekenis van een lotushanger: zuiverheid uit de modder

In de traditie staat een lotus van jade voor zuiverheid, en voor het uitstijgen boven moeilijke omstandigheden zonder erdoor besmeurd te raken, want de lotus groeit uit de modder en bloeit smetteloos boven het water. In het boeddhisme is hij de zetel van de Boeddha en van Guanyin, en het teken van een geest die helder blijft in een rommelige wereld. In de confucianistische literatuur prees de geleerde Zhou Dunyi uit de Song-dynastie hem in “Over de liefde voor de lotus” als de bloem van een hoogstaand mens: hij komt onbezoedeld uit de modder, groeit recht en heeft geen wilde zijtakken.

Betekenis van een lotushanger: een lotusbloem van jade

Een lotushanger past dus bij een nieuwe start, na een moeilijk jaar of aan het begin van een nieuwe levensfase, en bij iedereen die een stille herinnering wil om trouw te blijven aan zichzelf.

De lotus werkt ook via de klank. Samen met een vis vormt hij de nieuwjaarswens lian nian you yu, “overvloed, jaar na jaar”: lian, lotus, klinkt als de lian van lian nian, “jaar na jaar”, en de vis staat voor overschot. Het Metropolitan Museum of Art leest het schilderij Rode lotus en vis (Red Lotus and Fish) van Tang Guang, uit de Qing-dynastie, als dezelfde nieuwjaarswens voor overvloed. Een zaaddoos van de lotus vol zaden is een wens voor veel kinderen.

11. Betekenis van een bi-schijf als hanger: een oeroude rituele jade

Een bi van jade is een platte schijf met een gat in het midden, en in de Chinese traditie staat hij voor de hemel. Het is een van de oudste rituele jadevormen in China: meer dan vierduizend jaar geleden werden bi-schijven in neolithische graven meegegeven, vooral in de Liangzhucultuur aan de benedenloop van de Jangtse. Dat was vroeg in een jadetraditie die de collectie van het British Museum volgt van ongeveer 5000 v.Chr. tot nu. De Riten van Zhou (Zhouli), een veel latere rituele tekst, zegt dat men een blauwgroene bi gebruikte bij de verering van de hemel en een gele cong, een buisvormig voorwerp van jade, bij de verering van de aarde. Wat de bi betekende voor de mensen die hem als eersten maakten, weten we niet zeker, en gespleten ringen, jue genoemd, zijn nog ouder. Dat verhaal vertellen we in onze gids over jade in de Chinese cultuur en geschiedenis.

Betekenis van een bi-schijf als hanger: een platte schijf van jade met een gat in het midden

Een bi en een Ping An Kou hebben dezelfde ronde, doorboorde vorm, en in de sieradenhandel van nu lopen de twee namen door elkaar. De bi is de oudere vorm, gemaakt voor rituelen en begrafenissen, al werden kleinere bi's ook als sieraad gedragen. Een bi-hanger past bij iemand die zich aangetrokken voelt tot oude Chinese jade, en nefriet, de steen van de vroege bi's, blijft de klassieke keuze.

12. Betekenis van een vishanger: overvloed, jaar na jaar

In de Chinese traditie staat een vis van jade voor overvloed, omdat yu, vis, precies zo klinkt als yu, overschot. De nieuwjaarswens nian nian you yu, “moge elk jaar meer dan genoeg brengen”, speelt met dezelfde klank. Daarom staan vissen op nieuwjaarsprenten en rode enveloppen, en vind je ze op feesttafels.

Betekenis van een vishanger: een gesneden vis van jade, symbool van overvloed

Een karper of koi voegt ambitie toe. In de legende van de karper die over de Drakenpoort springt, verandert een karper die over de waterval springt in een draak; een springende karper is dus een klassiek cadeau voor studenten en voor iedereen die naar een promotie op het werk toewerkt. Een paar vissen staat voor een gelukkig huwelijk, en een vis met munten voor het geld zelf.

Twijfel je voor rijkdom tussen een vis en een Pixiu, dan zit het verschil in de toon. Bij de Pixiu draait het om rijkdom verwerven en bewaken; hij past bij iemand die een eigen zaak runt. Bij de vis draait het om gestage, blijvende overvloed; die past bij iedereen die een mildere wens wil, ook bij een kind.

Meer dan twaalf: andere vormen en hun betekenis

In de tabel bovenaan staan de andere motieven die je tegenkomt. Deze vijf komen vaak genoeg voor om er meer dan één regel aan te besteden.

Blad

Traditioneel staat een blad van jade voor succes in je loopbaan. Ye, blad, klinkt als de ye in shi ye, “loopbaan”; een blad is dus een wens dat je werk zal bloeien, en een veelgegeven cadeau voor iemand die net is afgestudeerd of aan een nieuwe baan begint. De oude uitdrukking jin zhi yu ye, “tak van goud, blad van jade”, beschrijft een gekoesterde dochter uit een welgestelde familie; daarom geven sommige families een blad aan een jonge vrouw.

Bamboe

Bamboe staat in de Chinese traditie voor gestage vooruitgang en integriteit. Bamboe groeit recht, knoop na knoop, en daar komt het gezegde jie jie gao sheng vandaan, “knoop na knoop hoger”: een wens om stap voor stap hogerop te komen in studie of werk. De holle stengel geldt als teken van bescheidenheid, en bamboe buigt in een storm zonder te breken.

Hart

Een hartvormige jadehanger staat voor liefde. Het hart is een westerse vorm en geen traditioneel Chinees motief, dus het heeft de betekenis die het overal heeft: genegenheid. Je geeft het aan een partner, een dochter of een vriend.

Hangers met Chinese tekens

Een hanger met een Chinees teken draagt de betekenis van het woord zelf, en daarmee is het de meest directe van alle jadewensen. De meest voorkomende zijn fu, “zegen” of “geluk”; ping an, “vrede en veiligheid”; shou, “een lang leven”; en het verdubbelde teken shuang xi, “dubbel geluk”, een wens voor een bruiloft. Bij nieuwjaarsversiering hangt het teken fu vaak ondersteboven, omdat “fu staat op zijn kop”, fu dao le, klinkt als “het geluk is gekomen”. We graveren tekens op aanvraag; neem contact met ons op voor meer informatie.

Dierentekens

Een hanger met een dierenteken toont een van de twaalf dieren van de Chinese kalender: de Rat, de Os, de Tijger, het Konijn, de Draak, de Slang, het Paard, de Geit, de Aap, de Haan, de Hond en het Varken. Meestal draag je het dier van je eigen geboortejaar. De dierentekenhangers die wij zien, zijn vooral platte plaathangers in laagreliëf, met wolken of een meanderrand bovenaan, en zelden kleine vrijstaande figuurtjes. Ze zijn geliefd bij oudere en traditionelere families, vooral bij klanten uit Hongkong, Taiwan en Zuidoost-Azië. Hoe je ze draagt in het jaar van je eigen dierenteken, lees je bij de veelgestelde vragen.

Welk motief geef je cadeau, en aan wie?

Als je een jadehanger cadeau geeft, brengt het motief de boodschap over, dus kies het op de wens. Een hanger wordt vaak dag in dag uit dicht op het lichaam gedragen, en dat past bij momenten van verandering of afscheid: een kind dat uit huis gaat, het afstuderen, een bruiloft, een lange reis. Wat een jadeketting als cadeau op zichzelf zegt, wat er ook aan hangt, lees je in onze gids over de betekenis van een jadeketting.

Ontvanger

Traditionele keuze

Een pasgeboren baby of jong kind

Een Ping An Kou of een slotje voor een lang leven

Een student

Bamboe, een ruyi of een springende karper

Iemand die net is afgestudeerd of aan een baan begint

Een blad of een ruyi

Een bruid en bruidegom

Een paar met draak en feniks

Een moeder

Guanyin

Een dochter

Guanyin, een lotus of een blad

Een man in het zakenleven

Een Pixiu, Guan Gong of een vis

De verjaardag van een oudere

Een perzik, of een perzik met een vleermuis

Iemand die herstelt van een ziekte

Een kalebas

Iemand van wie je de levensbeschouwing niet kent

Een Ping An Kou

Heeft de ontvanger niets met het boeddhisme, dan is een Ping An Kou of een motief uit de natuur een veiliger cadeau dan een Boeddha of Guanyin. En de jadehanger van een pasgeborene is een aandenken om op te bergen, niet iets om een baby om te laten houden: de American Academy of Pediatrics, de Amerikaanse vereniging van kinderartsen, waarschuwt dat kettingen baby's in gevaar brengen door wurging en verstikking. Bewaar de hanger dus tot het kind oud genoeg is om hem te dragen. Meer ideeën per gelegenheid vind je in onze gids voor jade als cadeau.

Veelgestelde vragen over de betekenis van een jadehanger

De populairste jadehanger is de Ping An Kou, en naar mijn ervaring met grote voorsprong: het is de hanger die we het meest verkopen. De eenvoudige wens voor vrede en veiligheid past bij iedereen. Daarna kiezen klanten van Chinese afkomst vooral de lachende Boeddha, Guanyin en de Pixiu.

Welke jadehanger draag je in het jaar van je eigen dierenteken?

Een kleine Ping An Kou aan een rood koord is de meest gekozen hanger. Naar mijn ervaring kiezen klanten van Chinese afkomst, in deze volgorde, een Ping An Kou, een plaathanger met hun dierenteken en een ben ming fo. Een effen Ping An Kou van ongeveer 15 tot 25 millimeter is verreweg het populairst, omdat het volksgebruik in het jaar van je dierenteken de voorkeur geeft aan iets eenvoudigs en ronds, en de gesloten cirkel geldt als iets wat de veiligheid binnenhoudt. Op een plaathanger met dierenteken staat traditioneel je eigen geboortedier. Sommige mensen kiezen in plaats daarvan het dier dat in het systeem van liu he, de “zes harmonieën”, bij het hunne hoort, omdat dat volgens de volksastrologie meer geluk brengt; welke je volgt, is aan jou. Een ben ming fo (“beschermboeddha”) is een boeddhistische beschermfiguur die bij elk dierenteken hoort, zoals de duizendarmige Guanyin bij de Rat. Hij is de laatste decennia populair geworden op het Chinese vasteland, en onze klanten dragen hem in plaats van een plaathanger met dierenteken, niet ernaast.

Welk dier jij bent en wanneer het jaar van je dierenteken begint, lees je in onze gids over jade als geboortesteen en de Chinese dierenriem.

Mag iedereen een Boeddha- of Guanyin-hanger van jade dragen?

Ja, iedereen mag een Boeddha- of Guanyin-hanger van jade dragen: je hoeft daarvoor geen Chinees of boeddhist te zijn. De traditionele beleefdheid is dat je weet wat je draagt. De Boeddha en Guanyin zijn religieuze figuren, dus behandel de hanger met het respect dat je elk heilig beeld zou geven. Veel van onze westerse klanten kiezen liever een Ping An Kou of een effen stuk, omdat ze de figuren cultureel te beladen vinden om zomaar te dragen; dat is een kwestie van smaak, geen regel. Jade op zich heeft helemaal geen religieuze betekenis.

Dragen mannen Guanyin en vrouwen Boeddha?

Dat zegt het volksgezegde: nan dai Guan Yin, nü dai Fo, “mannen dragen Guanyin, vrouwen dragen Boeddha”. Volgens een veelgehoorde verklaring draagt ieder wat hij of zij nodig zou hebben: de zachte Guanyin zou het temperament van een man kalmeren, en de goedmoedige lachende Boeddha zou een vrouw van haar zorgen afhelpen. Een andere verklaring zit in de klank: Guanyin klinkt als guan yin, het ambtszegel van een keizerlijke ambtenaar, en Fo klinkt als fu, zegen. Het is een gezegde, geen religieuze regel. De Lingyintempel in Hangzhou wijst erop dat boeddha's en bodhisattva's in het boeddhisme geen geslacht hebben, en veel vrouwen dragen Guanyin, net zoals veel mannen de Boeddha dragen. Bij onze eigen mannelijke klanten zijn de Pixiu, de draak, de Ping An Kou en Guanyin de meest gekozen motieven; onze gids over hoe mannen jade dragen gaat in op de stijlkant.

Brengt een jadehanger geluk?

In de Chinese traditie draag je een jadehanger als wens voor geluk en bescherming, niet als garantie op een van beide. Het motief benoemt het geluk waarop je hoopt, zoals rijkdom met een Pixiu of veiligheid met een Ping An Kou, en men gelooft dat de jade de drager beschermt; volgens het gezegde yu dang zai heeft jade die breekt een klap opgevangen die voor jou bedoeld was. Wie tegenwoordig met kristallen werkt, noemt jade een “gelukssteen” en een steen van rust. Niets hiervan is wetenschappelijk onderbouwd, dus kies een hanger omdat de betekenis jou iets zegt.

Hoe zuiver je een nieuwe jadehanger, of hoe laat je hem wijden?

Sommige mensen zuiveren nieuwe jade voordat ze die gaan dragen, of laten de steen wijden: van afspoelen onder stromend water tot een wijding in de tempel, een ceremonie die kai guang heet. Het zijn persoonlijke en religieuze gebruiken, niet iets wat de steen nodig heeft, en zelf wijden of opladen we geen stukken. In onze gids over nieuwe jade zuiveren en activeren leggen we de gebruiken uit.

Welke hangers worden het vaakst nagemaakt?

Sommige motieven worden veel vaker nagemaakt dan andere. Naar mijn ervaring is de Ping An Kou verreweg de vaakst nagemaakte hanger, gevolgd door de Boeddha, Guanyin en, op ruime afstand, de Pixiu. De meeste imitaties zijn van gegoten glas of hars en worden verkocht in toeristenkraampjes en goedkope webshops. Aanwijzingen zijn identieke stukken uit één mal, geen gereedschapssporen, een licht gevoel in de hand en kleine luchtbelletjes onder een lamp, maar een stuk zonder die tekenen is daarmee nog niet bewezen echt. Geverfde of gebleekte jadeïet is het andere risico, en daarover geeft alleen een labrapport uitsluitsel. Hoe je dat nagaat, lees je in hoe weet je of een jadeketting echt is.

Een motief kiezen op betekenis

Begin bij de wens. Bepaal wat de hanger moet zeggen en zoek het motief op in de tabel bovenaan. Eén motief spreekt duidelijk en is een goede eerste hanger; bij een gecombineerd motief stapelen de wensen zich op.

Dan de grootte en het koord of de ketting. Een hanger die je onder een shirt draagt, is meestal kleiner en platter dan een hanger die je over je kleding draagt. Onze gids over de lengte van een jadeketting behandelt de lengtes van kettingen en koorden.

Dan de kleur. De kleur voegt een tweede betekenis toe aan die van het motief; onze gids over jadekleuren en hun betekenis bespreekt ze een voor een.

Dan het snijwerk zelf. Bij een figuur telt het gezicht het zwaarst, en een goed gesneden Guanyin of Boeddha ziet er van elke kant kalm uit. Onze gids over hoe je jadesnijwerk beoordeelt legt uit waar je op let.

Als laatste het materiaal en de papieren. Bij jadeïet is type A de term waar je op let: jadeïet die niet gebleekt, niet met polymeer geïmpregneerd en niet geverfd is. Zoals bijna alle afgewerkte jade verlaat ook jadeïet type A het atelier met een dun laagje polijstwas, dat bij regelmatig dragen slijt. Verf kan zich ophopen in breukjes en tussen de korrels van de steen, maar alleen door te kijken kun je niet vaststellen of jadeïet behandeld is. Bij elk stuk dat we verkopen, krijg je een certificaat van een onafhankelijk laboratorium en onze levenslange echtheidsgarantie: als het NGTC, het GIA of een ander gekwalificeerd onafhankelijk laboratorium schriftelijk bevestigt dat een stuk niet van het materiaal is dat op de productpagina staat, of dat jadeïet die als type A is verkocht gebleekt, geïmpregneerd, geverfd of op een andere manier behandeld is, betalen we de aankoopprijs van dat stuk terug, plus de aantoonbare labkosten en de goedgekeurde retourzending met track & trace, zonder termijn. Een labrapport dat alleen was aan het oppervlak vermeldt, valt daar niet onder.

Ik ben Hong, oprichter van BMjade. Sinds 2016 koop ik ruwe jade in de mijnen van Hpakant in Myanmar (Birma), en elke hanger die we verkopen, wordt gesneden en afgewerkt in ons eigen atelier in Kunming, waar onze meest ervaren jadesnijders de gezichten en het fijne werk doen. De vragen in deze gids zijn de vragen die klanten me het vaakst stellen als ze een hanger kiezen: welk motief, voor wie, en of het wel gepast is om er een te dragen. Meer over hoe we werken lees je op onze pagina Over ons.

Deze gids beschrijft Chinese volksgebruiken, religieuze tradities en hedendaagse opvattingen uit het werken met kristallen over jadehangers. Geen daarvan belooft geluk, rijkdom, gezondheid of bescherming, en niets hierin is medisch advies.

Bronnen

Shop per collectie

Armbanden en bangles van echte jade
Armbanden van echte jade en bangles van jadeïet

Armbanden en bangles van echte jade

Oorbellen en oorknopjes van natuurlijke jade
Oorbellen van echte jade en oorknopjes van jadeïet, in 925 sterlingzilver of verguld 925 sterlingzilver

Oorbellen en oorknopjes van natuurlijke jade

Sieraden van natuurlijke jade
Kralenarmband van natuurlijke witte nefriet

Sieraden van natuurlijke jade

Kettingen en hangers van natuurlijke jade
Kettingen van echte jade en hangers van jadeïet

Kettingen en hangers van natuurlijke jade

Ringen van natuurlijke jade
Ringen van echte jade en verstelbare ringen van jadeïet

Ringen van natuurlijke jade