Hoe weet je of jade-oorbellen echt zijn? Het paar, de stekers en het certificaat

|Hong

De vraag die we over jade-oorbellen het vaakst horen, vaker nog dan of de jade type A is, komt meestal hierop neer: “Dit is toch niet gewoon een dun plakje dat ergens op is gelijmd?” Wil je weten of jade-oorbellen echt zijn, controleer dan allebei de stenen in plaats van één, bekijk de achterkant en de steker net zo goed als de voorkant, en ga na of het labrapport het hele paar dekt, want alleen een rapport kan bevestigen dat jadeïet type A is. De zorg over doubletten is terecht, maar naar onze ervaring zijn doubletten pas de op een na meest voorkomende namaak bij oorbellen. Op de eerste plaats staat echte jadeïet die gebleekt, geïmpregneerd en geverfd is, en dat kun je met geen enkele controle thuis uitsluiten. Daarom wordt elk paar echte jade-oorbellen dat we verkopen geleverd met één rapport voor beide oorbellen.

De principes achter elke controle hieronder staan in onze gids over hoe je weet of jade echt is. Oorbellen zijn moeilijker te controleren dan een bangle (een stijve armband uit één stuk) of een hanger: de stenen zijn klein, een metalen rand kan de zijkanten verbergen, lijm kan de randen verbergen, en door de steker en de zetting heeft de test met water geen zin.

Hoe weet je of jade-oorbellen echt zijn: een bijpassend paar oorknopjes van jadeïet naast elkaar, met de voorkant naar boven bij daglicht

Zijn de meeste jade-oorbellen namaak?

Hoeveel jade-oorbellen namaak zijn, kunnen we niet in een getal uitdrukken, maar we weten wel welke namaak het vaakst opduikt: eerst echte jadeïet die gebleekt, geïmpregneerd en geverfd is, dan doubletten, dan jadeïet die alleen gebleekt en geïmpregneerd is, dan glas en hars, en als zeldzaamste jadeïet die alleen geverfd is. Die volgorde is gebaseerd op wat we zien bij het inkopen en hanteren van handelswaar, niet op een onderzoek.

Namaak, naar onze ervaring van vaak naar minder vaak

Waar je het bij oorbellen meestal tegenkomt

Wat je eerst controleert

Gebleekte, geïmpregneerde en geverfde jadeïet (type B+C)

De goedkoopste oorknopjes met kleur over de hele steen

Een kleur die feller en egaler is dan de prijs doet vermoeden; daarna een labrapport

Doubletten

Oorknopjes met een cabochon in een kastzetting, verkocht als “kleur over het hele stuk”

De zijkant van de steen, waar die het metaal raakt

Gebleekte en geïmpregneerde jadeïet (type B)

Oorknopjes van het ijstype en in qingshui-stijl

Een fijn netwerk van etslijnen onder een loep; daarna een labrapport

Glas en hars

Kleine oorknopjes met een donut (Ping An Kou, de vredesschijf) of een Boeddha

Eerst de luchtbelletjes; identiek snijwerk is alleen een reden om beter te kijken

Geverfde jadeïet (type C)

Zonder andere behandeling niet vaak

Kleur die in barsten en langs de rand zit

Zwart glas of obsidiaan, verkocht als mo cui (zwarte jadeïet)

Goedkope zwarte oorknopjes

Een sterke zaklamp die je tegen de steen drukt

In het goedkoopste segment van de markt zijn bijna alle oorknopjes met kleur over de hele steen die we hebben onderzocht type B+C: met zuur gebleekt, met polymeer geïmpregneerd en geverfd. Alleen type B zien we vooral bij het ijstype en de qingshui-stijl: bleke, egaal getinte, doorschijnende jadeïet die is geïmpregneerd om barsten te verbergen, zonder dat er kleur is toegevoegd. Alleen verf komen we naar onze ervaring minder vaak tegen, omdat verf geen barsten vult: op een kleine cabochon hoopt de verf zich daarin op en valt ze op, en daarom impregneren verkopers die verven meestal ook.

Thuis kun je een behandeling hooguit vermoeden, want behandelde jadeïet blijft jadeïet en kan er in alle andere opzichten goed uitzien. Jadeïet type A is niet gebleekt, niet met polymeer geïmpregneerd en niet geverfd, en heeft hooguit een dun laagje polijstwas; in onze gids over hoe gebleekte en geverfde jadeïet wordt gemaakt leggen we type A, B en C uit. Bij oorhangers en oorbellen met bolletjes is het boorgat nog een plek om te bekijken, want ook daar hoopt verf zich op, zoals we in onze kettinggids uitleggen bij wat de boorgaten in jadekralen je vertellen. De waarschuwingssignalen zijn een kleur die feller en egaler is dan de prijs toelaat, een fijn netwerk van etslijnen in de polijsting onder een 10x-loep, en kleur die zich verzamelt in barsten, rond een boorgat of langs de rand van de steen.

Kan een jade-oorbel een doublet zijn?

Een jade-oorbel kan een doublet zijn, en naar onze ervaring is het aandeel doubletten bij oorknopjes groter dan bij ringen of hangers, omdat een kastzetting rond een kleine cabochon de zijkant volledig verbergt. Een gewoon doublet bestaat uit een flinterdun plakje natuurlijke jadeïet met kleur over het hele plakje, op een basis van kleurloze jadeïet, kwartsiet of zelfs glas, vastgezet met heldere hars. Van voren lijkt het een dikke cabochon met een intense, egale kleur, en de meeste nieuwe kopers zien het verschil niet. Tripletten, met een groene lijmlaag tussen twee kleurloze plakjes, komen bij oorbellen minder vaak voor; in onze ringgids leggen we uit hoe doubletten en tripletten van jade zijn opgebouwd.

Doorsnede van een doublet in een jade-oorbel met kastzetting: een dun gekleurd plakje op een kleurloze basis, naast een massieve cabochon

Bekijk daarom elke steen van opzij, op de plek waar hij het metaal raakt. Kleur die ophoudt bij een plat vlak, een fijne lijn rond de rand of een bovenkant die groener is dan de basis: het wijst allemaal op een samengestelde steen. Koop je online, vraag dan om een foto van opzij van elke oorbel. Verbergen de kastzetting en een gesloten achterkant de rand helemaal, dan kun je het thuis niet uitmaken, maar een lab wel.

Uitgeholde, met foelie beklede en beschilderde achterkanten

De achterkant van een cabochon uithollen, een gesloten zetting bekleden met foelie of groene verf en de achterkant helemaal dichtmaken: het komt allemaal veel voor bij jade-oorbellen, veel vaker dan bij ringen of hangers, omdat een kleine, dunne steen er dof of bleek uit kan zien. Elke methode werkt anders. Uithollen maakt de steen dunner, zodat het licht een kortere weg door de steen aflegt en hij doorschijnender lijkt. Foelie, groene verf of een glanzende metalen achterkant kaatst het licht terug door de steen, waardoor de kleur voller en egaler lijkt.

Volgens ons maakt geen van deze methoden een paar tot namaak, maar ze zijn niet allemaal hetzelfde. Uithollen is een keuze bij het slijpen en een gesloten achterkant een keuze bij het zetten: een uitgeholde steen blijft natuurlijke jadeïet als hij dat vanaf het begin was. Foelie, groene verf of een gekleurde voering veranderen hoe de kleur er van voren uitziet, dus die horen te worden vermeld, en het GIA rekent verf op de achterkant van een edelsteen tot de behandelingen en noemt dat backing: de steen kan nog steeds onbehandelde jadeïet zijn, maar niet alle kleur die je ziet is van de steen zelf. Misleidend wordt het pas als een dunne steen met backing wordt verkocht als een dikke steen met kleur over het hele stuk, tegen de prijs van een dikke steen. Vraag de verkoper of de achterkant open of gesloten is, of de steen is uitgehold en wat erachter zit, en vraag om een foto van de achterkant.

Zijn mijn jade-oorbellen van glas?

Jade-oorbellen van glas of hars zijn meestal kleine gegoten donutjes, Ping An Kou genoemd, en oorknopjes met een Boeddha, en van alle namaak heb je bij deze de meeste kans om hem thuis te herkennen. Begin bij het snijwerk, al zegt dat minder dan het lijkt: twee oorknopjes die tot in het kleinste detail identiek zijn, kunnen uit een mal komen, maar veel jade van handelskwaliteit wordt ook machinaal gesneden. Identiek snijwerk is dus een reden om beter te kijken, geen oordeel.

Maak daarna beide oorbellen schoon, want make-up, parfum en haarlak laten een waas achter die jade dof maakt; in onze gids over het schoonmaken van jade-oorbellen lees je hoe. Houd het paar naast elkaar in een schemerige kamer en schijn van achteren met een klein wit lampje door beide stenen:

  • Ronde luchtbelletjes of wervellijnen in de steen zelf wijzen op glas of hars. Belletjes in een gevulde barst of in de lijm onder de steen zijn iets anders: die maken van de steen geen glas, al wijst een gevulde barst wel op een behandeling.
  • Onder sterk licht zie je in jade meestal korrels of vezels, maar fijnkorrelige jadeïet kan in zo'n kleine steen heel egaal lijken; egaal licht alleen maakt een steen dus nog geen glas. Een korrelig uiterlijk is evenmin een bewijs, want ook ontglaasd glas kan er zo uitzien.
  • Jadeïet varieert van volledig ondoorzichtig tot halfdoorzichtig, dus een steen die het licht tegenhoudt, is daarom alleen nog niet verdacht. Een gesloten achterkant houdt het licht ook tegen.

Onder zijlicht en met een 10x-loep zie je bij jadeïet vaak cui xing: minuscule glinsteringen, als rijp, waar het licht de vlakke kanten van de kristalkorrels vangt. Ze wijzen op jadeïet en niet op glas, maar behandelde jadeïet behoudt de korrels, dus over een behandeling zeggen ze niets. Een creool die uit één stuk jade is gesneden, controleer je op dezelfde manier, en onder zijlicht loont het ook om de hele boog te volgen: een barst dwars door een creool verzwakt hem veel meer dan een fijne geheelde lijn die in de lengte loopt.

Is het mo cui, zwart glas of obsidiaan?

Mo cui is zwarte jadeïet, vaak rijk aan omfaciet: in opvallend licht lijkt de steen egaal zwart, maar een sterke zaklamp tegen een dun deel van de steen laat er meestal groen doorheen schijnen. In goedkope oorbellen wordt vaak zwart glas of obsidiaan in plaats daarvan gebruikt. Naar onze ervaring laat zwart glas een blauwachtig grijsgroen licht door of blijft het diepzwart, en obsidiaan laat bijna geen licht door, hooguit een zwakke geelachtig bruine gloed. Een dikke steen of een gesloten achterkant kan het licht zelfs bij echte mo cui tegenhouden; zie je geen gloed, dan is echte mo cui dus niet uitgesloten, en een groene gloed is geen bevestiging. Wat het materiaal is, staat in het labrapport.

Moeten twee jade-oorbellen er precies hetzelfde uitzien?

Twee echte jade-oorbellen lijken sterk op elkaar, maar zijn niet identiek: onder een 10x-loep verschillen de korrels, kleine insluitsels en wattige witte vlekken meestal een beetje, eerder zussen dan een eeneiige tweeling. Fijn, zuiver materiaal kan er wel bijna identiek uitzien, dus een sterke gelijkenis is op zich geen waarschuwingssignaal; hoe goed een paar overeenkomt, zegt vooral iets over de zorg waarmee het is samengesteld.

We stellen paren op twee niveaus samen. Paren uit het hogere segment en van verzamelaarskwaliteit slijpen we uit hetzelfde blok ruwe jade, zodat de doorschijnendheid, de kleur van de ondergrond en de kleurdiepte overeenkomen. Gewone paren kiezen we uit cabochons van dezelfde partij en kwaliteit: de twee die het meest op elkaar lijken. Onze norm is van voren geen zichtbaar kleurverschil, hooguit 0,2 mm verschil in lengte en breedte en hooguit 0,3 mm in dikte. Hoe goed een paar bij elkaar past, is meer een kwestie van kwaliteit dan van echtheid; in onze koopgids lees je hoe je een goed bijpassend paar kiest.

Wil je een paar vergelijken, fotografeer dan beide stenen naast elkaar met een lamp erachter, zodat verschillen in gloed en textuur op één foto te zien zijn. Toont één steen tekenen van een behandeling, laat dan beide onderzoeken: een paar kan uit twee verschillende stenen bestaan, en alleen een rapport dat beide oorbellen dekt, vertelt je iets over elk ervan.

Vijf korte vragen over de echtheid van jade-oorbellen

Kun je jade-oorbellen in water wegen?

Jade-oorbellen in water wegen levert geen bruikbaar antwoord op. De steker, de zetting en de lijm, als die er is, voegen gewicht toe dat geen jade is, en zelfs een kaal oorknopje is te licht om op een sieradenweegschaal voor thuis nauwkeurig af te lezen. De test met water werkt bij een bangle of een ring van massieve jade; bij oorbellen vertrouw je op de zaklamp, de achterkant en het rapport.

Zijn lavendelkleurige jade-oorbellen geverfd?

Lavendelkleurige jade-oorbellen kunnen natuurlijk of geverfd zijn, en paars is een van de kleuren die met verf het best na te bootsen zijn. Toen het Gem and Jewelry Institute of Thailand 15 paarse jadekralen van één handelaar op de jademarkt van Mandalay onderzocht, bleken ze alle 15 van jadeïet en waren er 12 geverfd. Natuurlijke lavendelkleurige jadeïet is meestal lichtpaars of grijsachtig violet; een paar in een sterk, verzadigd paars verdient dus een rapport dat de stenen als 翡翠 (jadeïet) benoemt, zonder vermelding van een behandeling.

Waarom hebben mijn oorbellen van nefriet geen glasglans?

Oorbellen van nefriet hebben meestal een olieachtige of satijnachtige glans in plaats van een glasglans, en dat is normaal. Nefriet, ook Hetian-jade, bestaat uit een massa microscopisch kleine vezels en toont onder zijlicht dus niet de glinsteringen als rijp die je bij jadeïet ziet. Je controleert nefriet wel op dezelfde manier op glas, hars en verf, en een Chinees rapport noemt het materiaal 和田玉 (Hetian-jade).

Waarom ziet een van mijn jade-oorbellen er donkerder uit dan de andere?

Dat de ene jade-oorbel er donkerder uitziet dan de andere, kan gewone oorzaken hebben: het licht valt er anders op, de ene steen is iets dikker, op de ene zit meer make-up of huidvet, of de twee natuurlijke stenen verschillen een beetje. Maak ze allebei schoon en vergelijk ze naast elkaar onder hetzelfde licht. Is er een nog steeds duidelijk donkerder of minder doorschijnend, vraag de verkoper er dan naar; vermoed je dat er een steen is verwisseld, vergelijk het paar dan met de foto op het rapport.

Er is een stukje van mijn jade-oorbel afgesprongen. Is hij dan niet echt?

Een afgesprongen stukje betekent niet dat een jade-oorbel namaak is: ook van natuurlijke jade kan bij een stoot een stukje afspringen, en de rand van een cabochon, vooral waar die in een gelijmd schaaltje zit, is het kwetsbaarste deel. Een afgesprongen stukje heeft wel invloed op de waarde, die eerst afhangt van wat de stenen zijn en daarna van hun kleur, doorschijnendheid, textuur en hoe goed ze bij elkaar passen. In onze gidsen lees je hoe je een jade-oorbel met een afgesprongen stukje laat repareren en hoeveel zo'n paar waard is.

Wat vertellen de achterkant en de steker van een jade-oorbel je?

De achterkant en de steker van een jade-oorbel vertellen je hoe de steen vastzit, of er lijm over een gebrek zit en wat voor metaal het is. Ze verdienen evenveel aandacht als de steen: in ons atelier zien we dat de metalen onderdelen van oorbellen veel vaker kapotgaan dan de jade.

Gelijmd of gezet: hoe zit de steen vast?

Jade-oorknopjes zijn op een steker of in een schaaltje gelijmd, of worden vastgehouden door een kastzetting (een metalen rand rond de steen) of door pootjes. Lijm doet meer dan de steen vasthouden. In goedkope sieraden wordt hij standaard gebruikt om kleine afgesprongen stukjes en fijne barstjes langs de rand van een cabochon te verbergen, en zit de lijm er eenmaal, dan is het gebrek moeilijk te zien. De drie controles die we bij elk paar op de zettingen doen voordat het in de webshop komt, kun je ook thuis doen:

  1. Ga met je nagel rond de rand van de zetting. Een ruwe kant of een richeltje overtollige lijm verdient een nadere blik.
  2. Schijn van opzij met een lampje in de spleet tussen de steen en het metaal en zoek naar een afgesprongen stukje of een fijn barstje aan de rand van de steen dat door de zetting of de lijm wordt verborgen.
  3. Schud de oorbel voorzichtig. De steen mag niet bewegen of rammelen.

Controleer ook de steker: die moet recht zijn, met een gladde verbinding die niet aan je haar blijft haken, en moet zonder forceren in en uit het achterkantje schuiven. Bekijk bij oorhangers en doortrekoorbellen (threaders) elke plek waar jade en metaal samenkomen, want een kapje of een draad kan net als lijm een afgesprongen stukje verbergen.

Wat bewijst een S925- of 14K-stempel?

Een S925- of 14K-stempel op jade-oorbellen beschrijft de steker en de zetting, niet de jade: in een zetting van echt zilver of goud kan nog steeds glas, een doublet of behandelde jadeïet zitten. 925 staat voor sterlingzilver, met 92,5% zilver; 14K (ook gestempeld als 585) en 18K (gestempeld als 750) staan voor 14 en 18 karaat goud. Volgens de Amerikaanse wet moet een bedrijf dat een gehalteaanduiding voor goud of zilver stempelt, daarnaast ook zijn merk of naam stempelen; bij een sieraad dat in de Verenigde Staten wordt verkocht, is een gehalteaanduiding zonder merk of naam ernaast dus een vraag waard. “Hypoallergeen” en “nikkelvrij” zeggen ook alleen iets over het metaal en niets over de steen, en een vergulde steker is geen massief goud, ook al zien de twee er hetzelfde uit. Is de zetting van edelmetaal, dan kan een NGTC-rapport ook het eigen onderzoek van het lab naar het metaal vermelden, wat de stempel ook zegt. Onze oorbellen zijn van 925 sterlingzilver of van verguld 925 sterlingzilver.

Hoe weet je of vintage jade-oorbellen echt zijn?

Vintage jade-oorbellen controleer je op dezelfde manier als nieuwe, en hun leeftijd zegt niets over de jade: in oude oorbellen kan net zo goed geverfde jadeïet, glas of een doublet zitten als in nieuwe. Antieke en oude jade-oorbellen zijn vaak oorclips of hebben een schroefsluiting, en sommige zijn in goud gezet. Lees dus de stempels op de clip, de schroef of de steker (14K, 18K, 585 of 750 voor goud; 925 of STERLING voor zilver) en onthoud dat een stempel het metaal beschrijft.

Een standaard identificatierapport zegt ook niets over de ouderdom van een steen: het vermeldt wat de jade is en of die behandeld is, niet wanneer de steen is bewerkt. In onze gids over hoe jade wordt onderzocht en getaxeerd lees je wat elk document je vertelt. Bij oorbellen die waardevol kunnen zijn of die je wilt verzekeren, komt eerst het labrapport en daarna de taxatie, want de taxateur moet eerst weten wat de stenen zijn om er een bedrag aan te kunnen hangen.

Wat moet er op een certificaat voor jade-oorbellen staan?

Een certificaat voor jade-oorbellen moet over beide oorbellen gaan, met één rapport voor het paar of één rapport per oorbel, want een rapport voor één losse steen of voor één oorbel zegt niets over de andere. Let bij het lezen op vier dingen:

  • Het stuk: het paar, of de oorbel waarover dat rapport gaat, met een foto die qua vorm, kleur en zetting overeenkomt met de jouwe. Bij oorbellen met meerdere onderdelen van jade controleer je welke onderdelen het rapport dekt.
  • Het materiaal en de behandeling. Op een NGTC-rapport heet jadeïet 翡翠, en op onze rapporten voor stenen van type A staat bij de opmerkingen ook 翡翠(A货), jadeïet type A; behandelde jadeïet heet 翡翠(处理), en nefriet heet 和田玉.
  • Het metaal, als de zetting van goud of zilver is en het lab het metaal heeft onderzocht.
  • Het rapportnummer en de beveiligingscode. Typ het adres van het lab zelf in je browser in plaats van een QR-code te scannen, en vul beide in; in onze uitleg over hoe je een NGTC-rapport regel voor regel leest, zie je elk veld.

Onze NGTC-rapporten worden per afgewerkt paar afgegeven, met beide oorbellen op de foto, en voordat je bestelling wordt verzonden, kun je ons om een foto van beide oorbellen samen onder hetzelfde licht vragen. Op elk paar zit onze levenslange echtheidsgarantie, zonder tijdslimiet: als het NGTC, het GIA of een ander gekwalificeerd, onafhankelijk gemmologisch laboratorium schriftelijk vaststelt dat een paar niet het jademateriaal is dat op de productpagina staat, of dat de jadeïet type A ervan gebleekt, geïmpregneerd, geverfd of op een andere manier behandeld is, betalen we de volledige betaalde prijs terug en vergoeden we redelijke, gedocumenteerde kosten van het laboratoriumonderzoek en de redelijke kosten van een goedgekeurde retourzending met track & trace. Een opmerking van het laboratorium die alleen was aan het oppervlak vermeldt, valt hier niet onder, want een dun laagje polijstwas is een standaardafwerking van jade. Los daarvan kun je binnen 30 dagen retourneren: je kunt een paar dus eerst passen en daarna nog beslissen.

Klopt het rapportnummer op de website van het lab, maar staat er een ander paar op de foto, dan hoort het rapport niet bij jouw oorbellen. Een foto die overeenkomt, maakt het waarschijnlijk, niet zeker, dat het rapport wel bij je oorbellen hoort; klopt er iets niet, laat het lab dan de oorbellen zelf onderzoeken.

Ik ben Hong, oprichter van BMjade. Elk paar oorbellen stellen we met de hand samen, en voordat het in de webshop komt, controleren we de stekers, de achterkantjes en de zettingen. Twijfel je over een paar van een andere verkoper, stuur dan via onze contactpagina foto's van de voorkant, de zijkant en de achterkant, dan vertel ik je gratis wat ik kan zien. Op onze pagina Over ons leggen we uit hoe we elk stuk inkopen en laten certificeren.

Bronnen

Shop per collectie

Armbanden en bangles van echte jade
Armbanden van echte jade en bangles van jadeïet

Armbanden en bangles van echte jade

Oorbellen en oorknopjes van natuurlijke jade
Oorbellen van echte jade en oorknopjes van jadeïet, in 925 sterlingzilver of verguld 925 sterlingzilver

Oorbellen en oorknopjes van natuurlijke jade

Sieraden van natuurlijke jade
Kralenarmband van natuurlijke witte nefriet

Sieraden van natuurlijke jade

Kettingen en hangers van natuurlijke jade
Kettingen van echte jade en hangers van jadeïet

Kettingen en hangers van natuurlijke jade

Ringen van natuurlijke jade
Ringen van echte jade en verstelbare ringen van jadeïet

Ringen van natuurlijke jade