Jade-oorbellen vragen om twee soorten zorg: de steen heeft een zachte wasbeurt nodig, en de steker die door je oor gaat, moet je om hygiënische redenen regelmatig afvegen. In ons atelier in Kunming wordt elk paar uit onze collectie jade-oorbellen en oorknopjes schoongemaakt en gecontroleerd voordat het wordt verzonden, en hieronder lees je de werkwijze die we daarvoor gebruiken.
Wil je jade in het algemeen schoonmaken, zoals een bangle (een stijve armband uit één stuk) of een hanger, lees dan onze gids over het schoonmaken en verzorgen van jade. Deze pagina gaat over wat er bij oorbellen anders is.
Kort antwoord: hoe maak je jade-oorbellen schoon?
Maak jade-oorbellen schoon met water op kamertemperatuur, een druppel milde babywasgel en een zacht make-upkwastje, spoel ze daarna snel af in schoon water en droog ze helemaal met een zacht zeemleren doekje. Veeg de stekers en achterkantjes af telkens als je de oorbellen uitdoet. Werk boven een handdoek en niet boven een open wastafel, want achterkantjes verdwijnen gemakkelijk in de afvoer.
Doe oorbellen nooit in een ultrasone reiniger of stoomreiniger, en houd ze weg van tandpasta, dompelbaden voor sieraden en alles wat schuurt. Is de steen van een paar gelijmd in plaats van in metaal gezet, dompel het dan even onder in plaats van het te laten weken.
Kunnen jade-oorbellen tegen water? Dat hangt af van hoe de steen vastzit
Jade-oorbellen kunnen tegen water, maar hoe lang ze nat mogen blijven, hangt af van hoe de steen vastzit. Water doet jade zelf geen kwaad. Het gaat om de zetting, en jade-oorbellen worden op twee manieren gemaakt. We verkopen ze allebei.
| Maakwijze | Zo herken je het | Water |
|---|---|---|
| Gelijmd oorknopje | De steen zit op een klein, plat metalen plaatje, zonder metaal rond de rand van de steen | Even onderdompelen en afspoelen kan; laat het niet weken, want lang weken verzwakt de lijm |
| In een kastzetting of chatonzetting | Een metalen kast of kleine pootjes houden de steen aan de rand vast | Kan gewoon gewassen worden; droog de zetting goed, zodat er geen water onder het metaal blijft staan |
Weet je niet hoe een paar is gemaakt, behandel het dan als gelijmd en houd de stappen met water kort. Heb je het paar bij ons gekocht, vraag het ons dan: we vertellen het je graag.
Zo maak je jade-oorbellen stap voor stap schoon
- Leg een opgevouwen handdoek op tafel en zet er twee kommetjes neer: een met water op kamertemperatuur en een druppel milde babywasgel, en een met schoon water.
- Haal de achterkantjes eraf en leg ze in een apart schaaltje. Die worden ook gewassen.
- Dompel elke oorbel in het zeepwater en ga met een zacht make-upkwastje over de jade en de rand van de zetting. Een tandenborstel is te stug voor een kleine zetting.
- Ga met een wattenstaafje dat nauwelijks vochtig is van het zeepwater langs de naad waar de steen het metaal raakt. Bij oorbellen met een doorboord bolletje draai je een droog wattenstaafje rond bij de opening van het gaatje; duw er nooit iets doorheen, want de wand rond het gaatje is het dunste deel van de steen.
- Spoel de oorbellen en de achterkantjes af in het kommetje met schoon water.
- Droog alles met een pluisvrije doek, ook de binnenkant van de achterkantjes, en poets de jade daarna op met een zacht zeemleren doekje, steeds in één richting.
- Klik de achterkantjes weer op de stekers. Druk, terwijl je elke oorbel tussen je vingers hebt, voorzichtig op de rand van de steen: wiebelt of draait die, dan laat de lijm of de zetting los. Draag die oorbel niet meer tot een juwelier hem heeft gerepareerd; in onze gids voor het repareren van jade-oorbellen lees je welke mogelijkheden er zijn.
Voor een paar dat je regelmatig draagt, is zo'n wasbeurt één keer per maand genoeg, zolang je de stekers en de stenen telkens afveegt als je de oorbellen uitdoet.
Zo maak je de stekers en achterkantjes van jade-oorbellen schoon
Stekers en achterkantjes moet je vaker schoonmaken dan de jade, omdat de steker door je huid gaat. Het donkere, wat vettige laagje dat zich op achterkantjes en stekers verzamelt en dat kan gaan ruiken, bestaat uit huidvet, dode huidcellen en de gewone bacteriën die zich daarmee voeden. Het ontstaat op ieders oorbellen. Het betekent niet dat het metaal het begeeft.
De oplossing is een gewoonte: veeg telkens als je de oorbellen uitdoet elke steker en elk achterkantje af met een zachte doek, veeg de voor- en achterkant van elke steen af, en klik de achterkantjes erop voordat het paar in de doos gaat. Berg je oorbellen op met zweet en make-up erop, dan trekken de resten in het oppervlak van de steen.
Voor een grondigere, hygiënische schoonmaakbeurt, voordat je een nieuw paar draagt of nadat het lang opgeborgen heeft gelegen, veeg je de steker af met een wattenstaafje en een beetje ontsmettingsalcohol. Gebruik alcohol alleen op het metaal, en houd het weg van de jade en van lijm.
Drie regels hebben niets met de jade te maken:
- Deel geen oorbellen met anderen. Stekers gaan door de huid, en een paar oorbellen is iets persoonlijks.
- Doe geen jade-oorbellen in een gaatje dat nog niet is geheeld. In een nieuw gaatje hoort het sieraad dat de piercer erin heeft gezet, tot het helemaal is geheeld.
- Als je oren jeuken, rood worden of opzwellen, ligt dat meestal aan het metaal van de steker of aan resten erop, niet aan de jade. De American Academy of Dermatology (AAD), de Amerikaanse vereniging van dermatologen, noemt nikkel een veelvoorkomende oorzaak van een allergie voor sieraden, en oorbellen een veelvoorkomende bron; schoonmaken neemt een allergie voor het metaal zelf niet weg. Blijft de irritatie terugkomen, ga dan naar een arts. In onze koopgids voor jade-oorbellen lees je meer over het metaal van stekers.
Waarom zien jade-oorbellen er dof uit?
Jade-oorbellen zien er meestal dof uit doordat ze vuil zijn, niet door slijtage. Naar onze ervaring zitten bij de meeste oorbellen die hun glans kwijt lijken foundation, poeder, haarlak, stof of parfum in het oppervlak van de steen en in de kieren van de zetting. Met een wasbeurt volgens de stappen hierboven komt de meeste glans terug.
Onze jade krijgt als standaard afwerkingsstap een dun laagje polijstwas, en oorbellen raken die op een andere manier kwijt dan bangles. Een bangle ligt tegen de pols: terwijl de waslaag in een half jaar tot een jaar afslijt, neemt het huidvet de plaats ervan in, zodat een bangle mooier wordt naarmate je hem langer draagt. De voorkant van een oorbel raakt de huid nauwelijks. Die zit in de open lucht en verzamelt stof en make-up in plaats van huidvet, dus zodra de waslaag weg is, krijgt die eerder een waas dan meer glans. Oorbellen verliezen hun waslaag wel veel langzamer: naar onze ervaring duurt het bij een paar dat je elke dag draagt anderhalf tot twee jaar voordat de glans merkbaar afneemt.
Is een paar echt schoon en ziet het er nog steeds wazig uit, dan hangt het van de jade af wat je doet:
- Fijne, dichte jade, zoals jadeïet van het ijstype (bing zhong), heeft heel kleine poriën. Is de waslaag weg, dan krijgt die een zachte, satijnachtige gloed in plaats van er vuil uit te zien. Meer dan regelmatig schoonmaken is niet nodig.
- Grovere of grijzere jade, zoals jadeïet van het nuo-type (nuo zhong, dicht en romig) of van het bonentype (dou zhong), heeft grotere poriën die stof vasthouden zodra de waslaag weg is. Een juwelier kan alleen op de voorkant van de steen een dun laagje was aanbrengen en het teveel wegpoetsen, zonder de hele oorbel onder te dompelen.
Wax oorbellen niet zelf met kaarsvet of handcrème. Dat komt er ongelijkmatig op, hoopt zich op in de zetting en vergeelt na verloop van tijd, en dat krijg je moeilijker weg dan de doffe aanblik waarmee je begon.
De beste preventie is de volgorde: eerst make-up, parfum en haarlak, laat alles drogen en intrekken, en doe je oorbellen pas als laatste in. Doe oorbellen uit voordat je een warme haarstyler bij je oren gebruikt, want hitte bakt stylingproducten op de steen vast en is slecht voor lijm.
Jade-oorhangers, oorhaken en brisuresluitingen schoonmaken
Jade-oorhangers, oorhaken en brisuresluitingen maak je op dezelfde manier schoon als oorknopjes, met drie aanpassingen.
- Franse haken (French hooks) hebben geen achterkantje dat zoek kan raken, maar het dunne draad verbuigt. Pak ze vast bij de steen of bij de haak zelf, en bewaar ze op een plek waar niets erop drukt.
- Brisuresluitingen (leverbacks) hebben een scharniertje waar zich net als bij stekers resten ophopen. Klap de sluiting helemaal open, werk een vochtig wattenstaafje in het scharnier en droog het goed. Een stroef scharnier is meestal gewoon plakkerig geworden, niet kapot.
- Laat alle hangende modellen hangend drogen, zodat het water uit de onderdelen wegloopt in plaats van erin te blijven staan.
Waar je jade-oorbellen niet mee schoonmaakt
Schuurmiddelen, oplosmiddelen, apparaten en zelfgemaakte was zijn de vier dingen die jade-oorbellen beschadigen.
- Schuurmiddelen, zoals tandpasta, zuiveringszout en polijstpasta, maken krassen in de polijsting en slijten de waslaag weg. De polijsting van goede jade herstel je niet aan de wastafel in de badkamer.
- Oplosmiddelen en dompelbaden, zoals een zilverdompelbad, dompelbaden voor sieraden, aceton en ammoniak, komen bij de steen en de lijm. Moeten de zilveren sieraadonderdelen, de kleine metalen onderdelen van de oorbel, weer gaan glanzen, gebruik dan een droog zilverpoetsdoekje, alleen op het metaal.
- Ultrasone reinigers en stoomreinigers. Volgens de onderhoudsgids van het GIA zijn ze veilig voor onbehandelde jade, maar in de jadehandel gebruikt men ze niet voor jade, omdat trillingen langs een verborgen breuk kunnen lopen en die in een zichtbare barst kunnen veranderen. Bij oorbellen komen er twee risico's bij: trillingen en hitte verzwakken lijm en maken kleine zettingen los, en als een paar type B is, tasten hitte en trillingen juist het polymeer aan waarmee de steen is gevuld. Met de hand wassen doet alles wat een apparaat ook doet.
- Zelfgemaakte was, kaarsvet en handcrème, om de redenen hierboven.
Kunnen jade-oorbellen verkleuren of zwart worden?
De jade in oorbellen verkleurt niet, maar de zilveren onderdelen wel: die slaan aan. Stekers en zettingen van 925 sterlingzilver krijgen langzaam een grijszwarte aanslag door een normale reactie met zwavel in de lucht. Dat is geen vuil en geen gebrek. Verguld 925 sterlingzilver kan zwart worden waar de goudlaag dun wordt, wat je meestal het eerst bij de steker ziet, en goudlegeringen zoals 14 en 18 karaat kunnen na verloop van tijd ook licht verkleuren.
Haal aanslag weg met een droog zilverpoetsdoekje, alleen op het metaal en nooit met een zilverdompelbad. Vocht versnelt de aanslag, dus laat een paar na het wassen helemaal drogen en bewaar het in een gesloten zakje; een antiaanslagstrip in het zakje helpt nog meer.
Zo bewaar je jade-oorbellen als paar
Bewaar jade-oorbellen met de achterkantjes op de stekers en beide oorbellen bij elkaar. Met de achterkantjes op de stekers raken de kleinste onderdelen niet zoek en kunnen de punten van de stekers niet verbuigen of krassen maken op andere sieraden. Bewaar je het paar in één zakje of één vakje, dan vind je het als paar terug en blijft het een paar.
Houd jade uit de buurt van hardere stenen en los metaal, want die maken er krassen in. De geschenkdoos waarin elk sieraad van BMjade wordt geleverd, is geschikt om het langdurig in te bewaren, en een klein, zacht zakje werkt ook. Gebruik op reis een klein, hard etui in plaats van een toilettas, en stop het elke reis in hetzelfde vak van je tas.
Raak je toch een oorbel kwijt, dan lees je in onze gids over het repareren van jade-oorbellen welke mogelijkheden er zijn, van het zoeken naar een bijpassende oorbel tot het ombouwen van de overgebleven oorbel tot een hanger.
Veelgestelde vragen over het schoonmaken van jade-oorbellen
Hoe vaak maak je jade-oorbellen schoon?
Veeg de stenen, stekers en achterkantjes van jade-oorbellen even af telkens als je ze uitdoet, en geef een paar dat je regelmatig draagt ongeveer één keer per maand een volledige wasbeurt.
Kun je jade-oorbellen schoonmaken met alcohol?
Ontsmettingsalcohol kun je prima gebruiken op de metalen steker van een jade-oorbel, aangebracht met een nauwelijks vochtig wattenstaafje. Houd het weg van de jade en van lijm.
Is een ultrasone reiniger veilig voor jade-oorbellen?
Een ultrasone reiniger is geen goed idee voor jade-oorbellen. Volgens het GIA zijn ultrasone reinigers veilig voor onbehandelde jade, maar trillingen kunnen een verborgen breuk in een zichtbare barst veranderen, en bij oorbellen verzwakken ze ook lijm en maken ze kleine zettingen los. Met de hand wassen doet hetzelfde werk.
Mag je jade-oorbellen laten weken?
Laten weken kan bij jade-oorbellen in een kastzetting of chatonzetting, maar niet bij gelijmde oorknopjes: die dompel je alleen even onder en spoel je af, want lang weken verzwakt de lijm.
Waarom worden de achterkantjes van mijn oorbellen zwart en gaan ze ruiken?
Achterkantjes van oorbellen worden zwart en gaan ruiken doordat huidvet, dode huidcellen en gewone huidbacteriën zich erop verzamelen. Dat gebeurt bij iedereen. Veeg de stekers en achterkantjes af telkens als je je oorbellen uitdoet, dan hoopt het zich niet op.
Waarom zien mijn jade-oorbellen er na het wassen nog dof uit?
Jade-oorbellen die na een goede wasbeurt nog dof zijn, hebben meestal hun polijstwas verloren. Fijne, dichte jade krijgt dan een zachte gloed en heeft verder niets nodig; bij grovere jade kan een juwelier een dun laagje was op de voorkant van de steen aanbrengen. Probeer dat niet zelf met kaarsvet of handcrème.
Kunnen jade-oorbellen mijn oren irriteren?
Jade zelf is zelden de oorzaak van geïrriteerde oren; meestal ligt het aan het metaal van de steker of aan resten op de steker. Veeg de stekers af voordat je een paar voor het eerst draagt en nadat het lang opgeborgen heeft gelegen, en ga naar een arts als de irritatie blijft terugkomen.
