Een jadering schoonmaken zonder hem te beschadigen: ringen van massieve jade en gezette ringen

Van al je jade is een ring het enige sieraad dat je meestal gewoon omhoudt als je je handen wast. Tien tot twintig keer per dag stromen er water en zeep overheen, en het grootste deel van die zeep blijft niet op de steen zitten. Het hoopt zich op onder de ring, tegen je huid, waar je het niet ziet.

Die zeep onder de ring verklaart het meeste van wat hierna komt: waarom ringen sneller een waas krijgen dan andere jadesieraden, waarom het snijwerk en de zetting de vuilste plekken van een ring zijn, en waarom sommige mensen een groene afdruk op hun vinger krijgen.

Onze natuurlijke jaderingen zijn er in twee soorten, en die maak je elk anders schoon: bandringen van massieve jadeïet, uit één stuk gesneden en zonder metaal, en jade die is gezet in verstelbare ringbanden van 925 sterlingzilver, onverguld of verguld. De stappen hieronder gelden voor allebei, en ook voor jaderingen die je ergens anders hebt gekocht.

Kort antwoord: hoe maak je een jadering schoon?

Een jadering maak je schoon door eerst te controleren of de steen goed vastzit en de ring daarna kort onder te dompelen in een kom lauw water met één druppel mild afwasmiddel. Veeg de jade af met een zachte doek, borstel het snijwerk, de zetting en de binnenkant van de ring met een zacht borsteltje, spoel de ring af in de kom en niet onder de kraan, en droog elk onderdeel helemaal af.

Houd jaderingen uit de buurt van tandpasta, alcohol, dompelbaden voor sieraden, stoomreinigers en ultrasone reinigers. Elk daarvan kan de jade dof maken, de afwerking van het metaal beschadigen of de zetting losmaken, en een ultrasone reiniger kan van een verborgen breuk in de jade een barst maken.

Massieve jade of een gezette steen: hoe is je jadering gemaakt?

Hoe je een jadering schoonmaakt, hangt af van hoe hij gemaakt is. Bekijk je ring dus goed voordat je begint.

Een ring van massieve jade is uit één stuk jade gesneden, zonder enig metaal. Er zit geen zetting aan die los kan gaan, maar in snijwerk met reliëf, zoals golven, gedraaide motieven, bloemen of letters, blijven zeep en bodylotion in de uitsparingen zitten, en de ring kan breken als hij uit natte handen op een hard oppervlak valt.

Een gezette jadering heeft een jadesteen in een metalen zetting. Bij een chatonzetting houden kleine metalen pootjes de steen vast; bij een kastzetting sluit een metalen rand rondom de steen. Sommige ringen houden de steen in plaats daarvan met lijm vast. In onze koopgids voor jaderingen lees je hoe je de zettingen van elkaar onderscheidt.

Waar vuil zich op een jadering ophoopt, en hoe je elk onderdeel schoonmaakt:

Weet je niet hoe een steen vastzit, ga er dan van uit dat hij gelijmd is: maak hem schoon met een vochtige doek en sla het zeepbad over.

Controleer een jadering voordat je hem schoonmaakt

Kijk of er een steen loszit of een nieuwe barst is voordat een jadering in de buurt van water komt, want juist door weken en borstelen raak je een losse steen kwijt.

• Duw bij een gezette ring met een vingertop zijwaarts tegen de jade. De steen mag helemaal niet bewegen.
• Houd de ring dicht bij je oor en tik met een nagel licht tegen de ringband. Hoor je een zacht gerammel, dan beweegt de steen in de zetting.
• Haal een zachte doek over de pootjes. Een pootje waar de doek achter blijft haken, is omhooggekomen.
• Tel de kleurloze bijsteentjes, als de ring die heeft.
• Houd een ring van massieve jade tegen het licht en zoek naar nieuwe lijntjes, vooral op het dunste punt. Voel met een vingertop langs de gesneden randen of er nergens een stukje is afgesprongen.

Beweegt of rammelt er iets, blijft de doek ergens haken of zie je een nieuw lijntje, stop dan en breng de ring naar een juwelier voordat je hem schoonmaakt. In onze gids over het repareren van jaderingen lees je wat elke reparatie inhoudt.

Zo maak je een jadering stap voor stap schoon

Een jadering die je elke dag draagt, maak je ongeveer één keer per maand schoon, of zodra er een waas op zit.

1. Werk boven een kom die op een opgevouwen handdoek staat, en doe ook de stop in de wastafel. Naar onze ervaring raken er bij het schoonmaken meer jaderingen kwijt in de afvoer dan er beschadigd raken, en als een ring van massieve jade uit je handen glipt, valt hij zacht op de handdoek.
2. Vul de kom met lauw water dat prettig aanvoelt aan je hand, en doe er één druppel mild afwasmiddel bij. Gebruik nooit heet water: dat maakt de lijm in gelijmde zettingen zacht.
3. Dompel de ring kort onder en veeg de jade daarna met kleine, rustige rondjes af met een zacht microvezeldoekje of zeemleren doekje. Een jadering hoeft niet lang te weken. Is de steen gelijmd, of weet je niet zeker hoe hij vastzit, sla het onderdompelen dan over en gebruik een vochtige doek.
4. Borstel met een zachte babytandenborstel en lichte streken de plekken waar de doek niet bij komt. Volg bij een ring van massieve jade het snijwerk tot in de uitsparingen. Borstel bij een gezette ring langs de rand waar jade en metaal elkaar raken, rond elk pootje en elk bijsteentje, en rondom de binnenkant van de ringband, ook langs de twee uiteinden van een open ring.
5. Spoel de ring af in een tweede kom met schoon lauw water, niet onder de kraan. Juist door stromend water en vingers vol zeep verdwijnen ringen in de afvoer, met of zonder stop.
6. Droog elk onderdeel af met een pluisvrije doek: onder de steen, aan de binnenkant van de ringband en in de opening van een open ring. Vocht dat blijft zitten, laat 925 sterlingzilver aanslaan en tast de lijm aan, als die er is.

Zo maak je het metaal van een jadering schoon

Het metaal van een jadering vraagt om onderhoud dat bij de afwerking past, en met de verkeerde doek richt je meer schade aan dan het vuil dat je ermee weghaalt.

Onverguld 925 sterlingzilver

Onverguld 925 sterlingzilver slaat na verloop van tijd aan en wordt donkerder. Wil je het weer laten glanzen, gebruik dan een droog zilverpoetsdoekje, alleen op het metaal en niet op de jade, want in het doekje zit poetsmiddel. Als je de ring na elke wasbeurt goed afdroogt, voorkom je de meeste aanslag al.

Verguld 925 sterlingzilver

Een ringband van verguld 925 sterlingzilver heeft een dun goudlaagje over het sterlingzilver. Maak hem schoon in hetzelfde zeepsop en droog hem af met een gewone zachte doek. Gebruik er geen zilverpoetsdoekje of metaalpoets op, want allebei slijten ze door de vergulding heen. Op een ring slijt de vergulding het eerst aan de binnenkant en de onderkant van de ringband, waar hij langs de huid en de vinger ernaast schuurt.

Verstelbare open ringen

Een verstelbare open ring heeft aan de achterkant een opening, zodat je hem op maat kunt maken, en in die opening blijven zeep en handcrème langer zitten dan bij een gesloten ring. Borstel bij elke schoonmaakbeurt de twee uiteinden en de bocht eromheen, en duw de droogdoek in de opening in plaats van er alleen omheen te vegen.

Buig de ring niet open en dicht om hem schoon te maken. Verstelbare ringen zijn gemaakt om een of twee keer op maat te worden gebracht; metaal raakt vermoeid (metaalmoeheid), en een ring die vaak is verbogen, houdt de maat die je hebt ingesteld niet meer vast.

Waarom wordt mijn vinger groen van een jadering?

Je vinger wordt groen van het metaal van een jadering, niet van de jade. 925 sterlingzilver bestaat voor 92,5% uit zilver, en de rest is meestal koper. Als koper in contact komt met vocht, zweet, zeep of bodylotion, ontstaan er groene koperzouten die op de huid afgeven. Bij een vergulde ringband begint de afdruk vaak pas als de vergulding aan de binnenkant is doorgesleten. Een ring van massieve jade bevat geen metaal en kan dus geen afdruk achterlaten.

Ringen geven vaker groene afdrukken dan andere sieraden, omdat de ringband zeep, handcrème, zweet en water tegen de huid houdt. De meeste afdrukken blijven weg als je na het handenwassen ook onder de ring afdroogt, de ring afdoet voor handcrème en desinfecterende handgel, en bij het schoonmaken de binnenkant van de ringband net zo goed meeneemt als de steen.

Een groene afdruk die je eraf kunt wassen en die niet jeukt, is alleen een cosmetische verkleuring. Het is geen teken dat de jade of de ringband nep is; wil je de jade zelf controleren, lees dan hoe je weet of een jadering echt is.

Jeuk, roodheid of uitslag onder een ring is een huidreactie, en dat is iets anders. De American Academy of Dermatology (AAD), de Amerikaanse vereniging van dermatologen, wijst erop dat zeep en water die onder een ring blijven zitten de huid kunnen irriteren, en dat metalen zoals nikkel, messing, palladium, goud en zilver uitslag kunnen veroorzaken, ook bij sieraden die je al jaren draagt. Houdt de uitslag aan terwijl je de plek schoon en droog houdt, laat hem dan zien aan een dermatoloog.

Wat je nooit op een jadering moet gebruiken

Vier soorten schoonmaakmiddelen doen een jadering meer kwaad dan goed.

• Schuurmiddelen zoals tandpasta, zuiveringszout, schuursponsjes en polijstmiddelen werken doordat ze krassen maken. Tandpasta schuurt zowel de polijsting als de polijstwas weg, en toch wordt het online nog vaak aangeraden.
• Alcohol, aceton, ammoniak en bleekmiddel kunnen de polijstwas weghalen, lijm verzwakken en zilver en vergulding beschadigen.
• Dompelbaden voor sieraden, en vooral zilverdompelbaden, zijn zure baden die elk deel van de ring tegelijk bereiken. Het GIA wijst erop dat jade kan worden aangetast door warme zuren, en ook een vergulde ring hoort niet in zo'n bad.
• Ultrasone reinigers en stoomreinigers. Het GIA noemt ze allebei veilig voor onbehandelde jade, maar in de jadehandel gaat jade nooit in een ultrasone reiniger, omdat de trillingen van een verborgen breuk een zichtbare barst kunnen maken. Bij een gezette ring tasten trillingen en stoom ook de pootjes, de kastzetting, de bijsteentjes en de lijm aan, als die er is.

Waarom ziet mijn jadering er na het schoonmaken dof uit?

Ziet een jadering er na het schoonmaken nog dof uit, dan zitten er meestal resten in het snijwerk of de zetting, of is de polijstwas eraf. Voor geen van beide heb je een juwelier nodig.

Opgedroogde zeep laat zelf ook een waas achter. Spoel de ring dus eerst nog eens af in schoon water en droog hem goed af, vooral het snijwerk en de rand van de zetting.

Elke ring van BMjade krijgt bij ons een dunne laag polijstwas mee, een gebruikelijke laatste stap bij het afwerken van jade, en die waslaag slijt bij regelmatig dragen in ongeveer een half jaar tot een jaar. De glans eronder is van de steen zelf. We raden je af een jadering opnieuw te waxen of te polijsten als alleen die eerste glans eraf is.

Harder schrobben maakt een doffe ring alleen maar doffer. Jadeïet heeft een hardheid van 6,5 tot 7 op de schaal van Mohs en het kwarts in huisstof een hardheid van 7. Veeg je een stoffige ring af met een droge doek of keukenpapier, dan maak je er dus langzaam krassen in. Maak jade altijd nat schoon.

Zichtbare krassen, een rand waar een stukje is afgesprongen of een ruwe plek zijn schade, geen doffe glans. De reparatiegids voor jaderingen beschrijft wat een juwelier kan doen.

Maak je een ring van nefriet op dezelfde manier schoon?

Een ring van nefriet maak je precies zo schoon als een ring van jadeïet, met één verschil dat goed is om te weten: nefriet is zachter. Het GIA geeft nefriet een hardheid van 6 tot 6,5 op de schaal van Mohs, lager dan de 6,5 tot 7 van jadeïet en lager dan het kwarts in stof. Door droog afvegen en los bewaren tussen andere sieraden krijgt nefriet dus sneller krassen. Volgens het GIA zijn beide soorten jade bijzonder taai en breukvast.

Van nature ziet het oppervlak van nefriet er ook zachter uit dan dat van jadeïet, met een vetglans in plaats van een glasglans. Een ring van nefriet die zacht glanst in plaats van te fonkelen, laat je zijn materiaal zien en geen waas. Beoordeel hem dus op de vraag of schoonmaken iets verandert.

Dagelijkse gewoonten die een jadering schoon houden

Een jadering blijft tussen twee schoonmaakbeurten door schoner als je hem afdoet bij alles wat er een laagje op achterlaat of waarbij hij ergens tegenaan kan stoten.

• Doe de ring af als je handcrème, zonnebrand of desinfecterende handgel gebruikt, of schuif hem opzij en droog daarna de huid eronder af. Van alle gewoonten in dit lijstje voorkomt deze het best dat er een waas op de ring komt.
• Droog na het handenwassen ook onder de ring af, niet alleen eromheen.
• Doe de ring af als je met schoonmaakmiddelen werkt, in de tuin bezig bent, gaat sporten of zwaar werk doet. De breuk die we bij jaderingen het vaakst zien, is een doorgebroken ringband, meestal doordat iemand zich van een tafel afduwt, achter een metalen deurklink blijft haken of de ring op een tegelvloer laat vallen.
• Zit de ring vast, forceer dan niets. Houd je hand omhoog, koel hem af, maak je vinger glad met zeep en probeer het later opnieuw, boven een handdoek als de ring van massieve jade is. De volledige methode, en wanneer je beter hulp zoekt, vind je in onze maatgids voor ringen van jade.

Wil je weten hoe het zit met water, slapen en zwemmen bij andere jadesieraden, lees dan onze gids over het verzorgen van een jade-armband.

Zo bewaar je een jadering zonder hem kwijt te raken

Als een jadering niet om je vinger zit, heeft hij een eigen zacht plekje nodig, en één vaste plek waar hij altijd ligt.

Bewaar hem apart. In een gedeeld sieradenschaaltje is jade de zachtere steen: diamanten, saffieren en de meeste andere edelstenen zijn harder en maken er krassen in als alles door elkaar schuift. Een zacht zakje of een apart vakje lost dat op, en de geschenkdoos waarin elke ring van BMjade wordt geleverd, is gemaakt om hem langdurig in te bewaren. In een droog, gesloten zakje slaat zilver ook minder snel aan.

Leg hem niet op randjes: niet op de rand van de wastafel, niet op de vensterbank en niet in de zak van een kledingstuk dat in de was gaat. Een val op een tegelvloer is een van de weinige dingen waardoor taaie jadeïet breekt, en bij een smalle ringband komt de volle klap op één punt terecht.

Geef hem één vaste plek. Ringen raken zelden op een spectaculaire manier kwijt, en de meeste verhalen die klanten ons vertellen, verlopen op een van deze drie manieren:

• Een ring die in een restaurant werd afgedaan om de handen te wassen, “heel even” in een servet werd gewikkeld en samen met de borden werd afgeruimd.
• Een ring die bij het uitchecken op het nachtkastje van een hotel bleef liggen.
• Een ring bij de wastafel, met zeep, koud water waardoor de vinger dunner wordt, en een open afvoer.

Eén gewoonte voorkomt alle drie: één vaste plek, zoals een vakje met rits in je tas als je onderweg bent en één zakje of schaaltje thuis. De ring ligt daar of zit om je vinger, nergens anders. Kijk op reis het nachtkastje, de plank in de badkamer en de kluis na voordat je de kamer verlaat.

Veelgestelde vragen over het schoonmaken van een jadering

Kan ik een jadering schoonmaken met tandpasta?

Een jadering maak je nooit schoon met tandpasta. Tandpasta is een mild schuurmiddel dat de polijsting en de polijstwas wegschuurt. Lauw water met één druppel afwasmiddel en een zachte doek maken de ring schoon zonder krassen.

Is een ultrasone reiniger veilig voor een jadering?

Een ultrasone reiniger is niet veilig voor een jadering. Het GIA noemt ultrasoon schoonmaken veilig voor onbehandelde jade, maar in de jadehandel blijft jade helemaal uit ultrasone reinigers, omdat de trillingen van een verborgen breuk een barst kunnen maken. Bij een gezette ring maken de trillingen ook pootjes, kastzettingen en bijsteentjes los. Met de hand wassen geeft hetzelfde resultaat.

Hoe maak ik een ring van massieve jade schoon?

Een ring van massieve jade maak je schoon in lauw water met een druppel mild afwasmiddel: veeg hem af met een zachte doek, borstel het snijwerk met een zachte babytandenborstel, spoel hem af en droog hem. Er zit geen metaal aan, dus hij slaat nooit aan en heeft geen poetsdoekje nodig. Werk boven een handdoek, want het grootste risico is dat hij uit je handen glipt en op een harde wastafel of tegelvloer valt.

Hoe vaak moet ik een jadering schoonmaken?

Een jadering die je elke dag draagt, maak je ongeveer één keer per maand schoon, of zodra er een waas op zit. Controleer elke keer de zetting voordat de ring in het water gaat, zodat je een losse steen op tijd opmerkt.

Kan ik mijn jadering omhouden onder de douche of in het zwembad?

Onder de douche en in het zwembad kun je een jadering beter afdoen. Water kan de jade geen kwaad, maar onder de ringband hoopt zich een laagje zeep op, chloor uit het zwembad maakt zilver donker, en van natte, koude vingers glijdt een ring gemakkelijk af in de buurt van een afvoer.

Moet ik mijn jadering afdoen als ik mijn handen was?

Je jadering afdoen om je handen te wassen is ideaal als je hem ergens veilig kunt neerleggen. Voor de meesten is het realistischer om hem om te houden en daarna onder de ring af te drogen; zo voorkom je de meeste aanslag en de meeste groene afdrukken.

Waar bewaar ik een jadering 's nachts?

Een jadering bewaar je 's nachts het best in een eigen zakje of vakje, op één vaste plek die nooit verandert. Het zakje voorkomt dat hardere stenen er krassen in maken, en door die vaste plek raak je hem niet kwijt.

Wanneer je een jadering naar een juwelier brengt in plaats van hem schoon te maken

Een jadering hoort bij een juwelier en niet in de wastafel als de steen beweegt of rammelt, een pootje achter de doek blijft haken, er een bijsteentje ontbreekt of er in een massieve ringband een nieuw lijntje zit. Met wassen los je geen van deze problemen op, en door weken en borstelen valt een losse steen juist sneller uit de zetting.

Een ring van massieve jade kan niet groter of kleiner worden gemaakt en ook niet worden gesoldeerd, dus een gebarsten of gebroken ringband wordt meestal vervangen in plaats van gerepareerd; in ons artikel over wat er gebeurt als jade breekt lees je wat je met de stukken kunt doen. Ook een doorgesleten vergulding is werk voor een juwelier, want met schoonmaken krijg je die niet terug.