Jadeketting veilig schoonmaken: hanger, metalen ketting, koord en schakelketting van jade

Een jadeketting is het enige jadesieraad waarbij de steen het sterkste onderdeel is. De schakelketting, het koord, de sluiting en het hangeroog dragen het gewicht van de hanger elk uur dat hij om je hals hangt, en ze slijten lang voordat de jade dat doet.

Bij onze jadekettingen vind je hangers van jadeïet type A en natuurlijke nefriet aan kettingen van verguld 925 sterlingzilver en 925 sterlingzilver of aan gevlochten koorden, en daarnaast schakelkettingen die volledig uit jadeïet zijn gesneden. Elk stuk wordt in ons atelier in Kunming geregen, geknoopt en gecontroleerd voordat het samen met een labcertificaat wordt verzonden.

Een ketting laat het bovendien ongemerkt afweten. Een ring die van je vinger glijdt, voel je, maar een ketting kan van je hals verdwijnen zonder dat je het merkt. Daarom gaat deze gids naast het schoonmaken ook over de snelle controles.

Kort antwoord: hoe maak je een jadeketting schoon?

Kijk eerst hoe je jadeketting in elkaar zit en maak hem dan schoon op de manier die bij dat type past:

• Een hanger aan een metalen ketting mag je wassen in een kom lauw water met één druppel mild afwasmiddel, tenzij het hangeroog is gelijmd. Veeg de steen af, haal de ketting door een zachte doek, spoel alles na in de kom en droog het helemaal. Droog een vergulde ketting met een gewone zachte doek, nooit met een poetsdoek.
• Bij een hanger aan een koord gaat er alleen een vochtige doek over de steen; het koord blijft droog.
• Een schakelketting van jade veeg je na elke keer dragen langs de schakels af, en eens per maand was je hem voorzichtig met een zacht kwastje, waarna je hem meteen droogdept.
• Een geknoopt kralensnoer laat je nooit weken: veeg het kraal voor kraal af met een nauwelijks vochtige doek en laat het plat drogen.

Voor elk type geldt: breng parfum en haarlak aan voordat je de ketting omdoet, en houd hem uit de buurt van tandpasta, dompelbaden voor sieraden, stoomreinigers en ultrasone reinigers.

Welk soort jadeketting heb je?

Het soort jadeketting bepaalt hoe je hem schoonmaakt, want de ketting, het koord of de schakels hebben andere zorg nodig dan de jade:

Combineert een ketting meerdere soorten, dan geldt de strengste regel die van toepassing is: een jadehanger aan een geknoopt kralensnoer verzorg je als een kralensnoer.

Controleer de ketting voordat hij nat wordt

Controleer een jadeketting voordat je hem nat maakt. Een hanger die aan een geboord gat hangt of door een metalen hangeroog wordt vastgeklemd, mag in zeepwater. Een hanger die met een gelijmd kapje vastzit, een hanger die al eens is gerepareerd of een hanger waarvan je niet kunt zien hoe hij is bevestigd, maak je alleen schoon met een vochtige doek. Kijk ook naar de sluiting en de montageringetjes, en laat alles wat loszit eerst repareren voordat je gaat schoonmaken.

Waar vuil zich ophoopt op een jadeketting

Bij een jadeketting verzamelt vuil zich op drie plekken die ringen en oorbellen niet hebben.

De achterkant van de hanger ligt de hele dag tegen de huid, dus daar vormt zich veel eerder een waas dan aan de voorkant. Daarom kan een hanger er in de spiegel prima uitzien en in je hand dof.

De parfumzone is een risico dat alleen kettingen kennen: parfum spuit je precies op de plek waar een ketting hangt, en de alcohol en oliën erin laten een waas achter op de jade en trekken in koorden, waar ze de vezels stug maken.

Op de belastingspunten (het hangeroog, de sluiting en de knopen) komen vuil en spanning op dezelfde plek samen, dus wie ze schoonmaakt, controleert ze meteen.

Zo maak je een jadehanger aan een metalen ketting schoon

Een jadehanger aan een metalen ketting kun je in zijn geheel wassen, zolang het hangeroog niet is gelijmd. Werk boven een kom die op een handdoek staat: een gladde hanger en een open afvoer, zo raken kettingen kwijt.

1. Vul de kom met lauw water en doe er één druppel mild afwasmiddel bij.
2. Beweeg de ketting door het water en veeg de hanger dan aan de voor- en achterkant af met een zachte microvezeldoek of een zeemleren doekje, in zachte cirkels.
3. Haal de ketting langzaam door een vouw van de doek, zodat elke schakel wordt afgeveegd.
4. Ga het hangeroog en de sluiting na met een nauwelijks vochtig wattenstaafje; dat bereikt het vuil waar een doek overheen spant.
5. Spoel na in een tweede kom met schoon water, niet onder de kraan.
6. Droog alles helemaal met een pluisvrije doek, de ketting ook. Vocht dat achterblijft, laat zilver aanslaan.

Hangt de hanger aan een gelijmd kapje, sla de kom dan over en maak de hanger schoon met een vochtige doek.

Zo maak je een jadehanger aan een koord schoon

Een jadehanger aan een koord maak je in twee delen schoon: de steen veeg je af en het koord blijft droog. Maak een doek vochtig in hetzelfde zeepwater, veeg de hanger af, veeg hem nog een keer af met een doek die je in schoon water hebt bevochtigd en droog hem daarna.

Houd het koord uit het water. Een nat koord droogt langzaam van binnenuit, en door het steeds weer nat worden en drogen worden koorden stug en gaan ze rafelen. Het koord zelf verzorg je droog: haal een zachte, droge doek over de hele lengte.

Een koord slijt net als een horlogebandje. Een koord dat alleen naar parfum of zweet ruikt, is niet per se aan vervanging toe, maar gebroken vezels, flink rafelen of een dunner stuk waar het koord de hanger raakt, betekenen dat je het niet meer moet dragen en het moet laten vervangen. Een nieuw koord zetten is routinewerk voor een juwelier in de buurt; zelf bieden we dat niet aan.

Zo maak je een schakelketting van jade schoon

Een schakelketting van jade, zoals een ketting met Cubaanse schakel die volledig uit jadeïet is gesneden, heeft meer zorg nodig dan een hanger: hij heeft veel schakels, veel verbindingen en geboorde gaten dicht bij elkaar. Alle verzorging komt neer op twee doelen: voorkomen dat de schakels elkaar dof slijten, en voorkomen dat er stukjes afspringen of dat ze barsten.

Na elke keer dragen

Veeg een schakelketting van jade na elke keer dragen af met een zacht zeemleren doekje of een microvezeldoek. Werk langs de schakels en let vooral op de binnenkant die de huid raakt en op de verbindingen tussen de schakels. Prop de ketting nooit samen in je hand om erover te wrijven: de gepolijste schakels schuren dan langs elkaar, en na verloop van tijd slijten de contactvlakken tot een matte plek die je niet meer glanzend gepolijst krijgt. Dit afvegen haalt zweet, foundation en stof weg voordat ze in de verbindingen en gaten trekken, en het is belangrijker dan welke grondige wasbeurt ook.

Eens per maand

Eens per maand is genoeg voor een grondigere wasbeurt, gericht op het vuil in de verbindingen:

• Gebruik water op kamertemperatuur met heel weinig milde babywasgel, geen sterk afwasmiddel of wasmiddel.
• Gebruik een zacht make-upkwastje met een donzige punt. Gebruik nooit een harde tandenborstel, een tandenstoker of een naald.
• Strijk met het kwastje voorzichtig langs de verbindingen en draai de punt licht rond elke geboorde opening. Prik niet in de gaten: daardoor kunnen er stukjes van de randen afspringen.
• Spoel de ketting af en dep hem meteen droog met een zachte doek in plaats van hem aan de lucht te laten drogen, want water dat in de verbindingen blijft staan, droogt op tot kringen die moeilijk weg te krijgen zijn.
• Laat de ketting maar zo lang in het water als het wassen duurt; als hij lang weekt, trekt vuil water in de verbindingen en gaten.

Twee dingen die je nooit gebruikt voor een schakelketting van jade

Leg een schakelketting van jade nooit in een ultrasone reiniger. De geboorde gaten concentreren de spanning, en trillingen kunnen een scheurtje dat te fijn is om te zien in een zichtbare barst veranderen, of een schakel in één keer laten breken; elk jaar ziet de jadehandel kettingen die eigenaren op die manier thuis bij het schoonmaken hebben gebroken. Gebruik ook nooit tandpasta of schuurpoeder: de schurende korrels maken krassen in de randen en gepolijste vlakken van de schakels, die daarna voorgoed dof blijven.

Een schakelketting van jade slijt het eerst op de contactvlakken tussen de schakels en aan de randen van de geboorde gaten. Daar verdwijnt de polijstwas het snelst, en omdat die vlakken de huid niet raken, komt er geen natuurlijk huidvet voor in de plaats. De beste verzorging is dus om onnodig wrijven van meet af aan te vermijden.

Zo maak je een geknoopt snoer van jadekralen schoon

Een geknoopt snoer van jadekralen mag nooit weken: het water trekt tussen elke kraal in de draad, verzwakt de knopen en droogt langzaam in de geboorde gaatjes. Haal een nauwelijks vochtige zachte doek voorzichtig kraal voor kraal over het snoer, ga er daarna met een droge doek overheen en laat het snoer plat op een handdoek drogen. Nat of droog: de grootste vijand van een kralensnoer is uitrekken.

Zo maak je het metaal van een jadeketting schoon

Het metaal van een jadeketting vraagt om verzorging die bij de afwerking past.

925 sterlingzilver wordt donker doordat het aanslaat: er ontstaat een grijze laag door een normale reactie met zwavel in de lucht. Dat is geen vuil en geen schade. Met een droog zilverpoetsdoekje, alleen op het metaal en niet op de jade, krijg je de glans terug.

Verguld 925 sterlingzilver en “vermeil” hebben een dunne goudlaag over het zilver. Was ze in zeepwater en droog ze met een gewone zachte doek; een zilverpoetsdoekje of metaalpoets slijt door de goudlaag heen. Bij een ketting slijt de vergulding meestal het eerst in de nek, en het zilver eronder kan dan aanslaan.

Gebruik nooit een zilverdompelbad voor een jadeketting. Dat is een zuurbad dat tegelijk bij de steen komt en bij de lijm en het koord, als die er zijn, en het GIA vermeldt dat jade door warme zuren kan worden aangetast.

Goed bewaren voorkomt de meeste aanslag: een droog, gesloten zakje, uit de buurt van vocht in de badkamer, liefst met een antiaanslagstrip. Massief goud is beter bestand tegen aanslag dan zilver, al kunnen de andere metalen in een goudlegering toch verkleuren.

Waarom wordt mijn huid groen van een jadeketting?

Als je huid groen wordt van een jadeketting, komt dat door het metaal, niet door de jade. Sterlingzilver bestaat voor 92,5% uit zilver en de rest is meestal koper; als koper in contact komt met zweet, vocht, bodylotion of chloor, vormt het groene kopersouten die op de huid afgeven. Bij een vergulde ketting beginnen de vlekken vaak op de plek waar de vergulding is doorgesleten.

De meeste vlekken voorkom je door de ketting droog te houden, bodylotion en parfum op te doen voordat je hem omdoet, en hem regelmatig schoon te maken. Een vlek die er met water af gaat en niet jeukt, is een cosmetische verkleuring en geen teken dat de jade of de ketting nep is. Jeuk, roodheid of uitslag is een huidreactie: de American Academy of Dermatology (AAD), de Amerikaanse vereniging van dermatologen, meldt dat metalen als nikkel, messing, goud en zilver uitslag kunnen veroorzaken. Draag het sieraad dan niet meer en ga naar een dermatoloog als de klachten aanhouden.

Wat je nooit gebruikt voor een jadeketting

Vier soorten schoonmaakmiddelen doen een jadeketting meer kwaad dan goed:

• Schuurmiddelen zoals tandpasta, zuiveringszout en polijstpasta maken krassen in de jade, en tandpasta slijt de polijsting en de polijstwas weg.
• Alcohol, aceton en ammoniak kunnen de polijstwas weghalen, gelijmde hangerogen verzwakken en koorden en knopen beschadigen.
• Dompelbaden voor sieraden, en vooral zilverdompelbaden, zijn zuurbaden die alle onderdelen van de ketting tegelijk bereiken.
• Ultrasone reinigers en stoomreinigers. Het GIA noemt beide veilig voor onbehandelde jade, maar in de jadehandel gaat jade nooit in een ultrasone reiniger, omdat trillingen een verborgen breuk in een zichtbare barst kunnen veranderen. Bij een ketting tasten trillingen en stoom bovendien gelijmde hangerogen, knopen en de veertjes in sluitingen aan.

De regel die speciaal voor kettingen geldt, gaat over timing: sieraden doe je als laatste om en als eerste af. Eerst parfum en haarlak, dan een paar minuten later de ketting.

Kun je met een jadeketting douchen, slapen of zwemmen?

Een jadeketting kun je beter afdoen om te douchen, te slapen, te zwemmen en te sporten. Shampoo en conditioner laten een waas achter op de jade, en door water verouderen koorden en knopen sneller. Slapen met een ketting om belast het hangeroog en kan een knik in de ketting geven, en een geknikte schakel is een zwakke schakel. Chloor in het zwembad maakt zilver donker, en door zweet veroudert een koord sneller dan door wat ook. Hoe het zit met water, slapen en zwemmen bij andere jadesieraden, lees je in onze gids over de verzorging van een jade-armband.

Waarom ziet mijn jadehanger er dof uit na het schoonmaken?

Een jadehanger die er na het schoonmaken nog dof uitziet, heeft meestal zeepresten op het oppervlak of is zijn polijstwas kwijt, en voor geen van beide heb je een juwelier nodig.

Spoel hem nog eens af in schoon water en laat hem helemaal drogen voordat je oordeelt. Elk stuk dat we verkopen, verlaat ons met een dunne laag polijstwas, een standaard afwerkingsstap voor jade, en die waslaag slijt na ongeveer een half jaar tot een jaar dragen. Die verandering is normaal, en we raden niet aan om opnieuw te waxen of te polijsten.

Harder schrobben maakt het erger, en een stoffige hanger droog afvegen kan krassen geven. Zichtbare krassen of afgesprongen stukjes zijn schade en geen doffe glans; in onze gids over het repareren van een jadeketting lees je wat een juwelier kan doen.

Maak je een ketting van nefriet op dezelfde manier schoon?

Een ketting van nefriet maak je op dezelfde manier schoon als een ketting van jadeïet. Nefriet breekt net zo moeilijk, maar is zachter, met een hardheid van 6 tot 6,5 op de schaal van Mohs tegenover 6,5 tot 7 voor jadeïet, en krijgt dus sneller krassen: veeg hem nat af in plaats van droog, en bewaar hem apart.

Een controle van vijf seconden voordat je een jadeketting omdoet

Met een controle van vijf seconden telkens als je een jadeketting omdoet, zie je de meeste problemen op tijd, voordat je de ketting kwijtraakt:

• Knijp één keer in de sluiting; die moet dichtklikken en niet langzaam openzakken.
• Kijk of er bij het hangeroog en de montageringetjes een kier zit waar je een haar in zou kunnen schuiven.
• Kijk bij een koord naar de plek waar het koord de hanger raakt: daar begint het rafelen.
• Controleer bij een schakelketting van jade de sluiting en kijk langs de schakels of er nieuwe afgesprongen stukjes zijn.
• Schuif bij een kralensnoer met een vingertop langs een paar kralen; als ze over de draad verschuiven, is die uitgerekt.

Alles wat loszit of tekenen van slijtage vertoont, gaat naar een juwelier voordat je de ketting weer draagt.

Zo bewaar je een jadeketting

Hoe je een jadeketting het best bewaart, hangt af van het soort:

• Metalen kettingen: doe de sluiting dicht en hang ze aan een haakje of leg ze losjes opgerold in een eigen zakje, zodat ze niet in de war raken.
• Schakelkettingen van jade: prop ze nooit samen, want dan worden de schakels tegen elkaar gedrukt en slijten ze of springen er stukjes af. Leg de ketting voor dagelijks bewaren recht in een met fluweel bekleed kettingvakje, met niets erbovenop; hang hem voor langer bewaren recht aan een haakje, of leg hem plat op fluweel onder een zachte doek. Veeg hem schoon voordat je hem opbergt, want vuil dat in de verbindingen achterblijft, wordt na verloop van tijd donker.
• Kralensnoeren: altijd plat. Een snoer dat hangt, legt dag en nacht zijn hele gewicht op de draad, en de draad rekt uit.
• Koorden: droog, in een gesloten zakje, uit de buurt van vocht in de badkamer.

Bewaar elk jadesieraad apart. In een gedeelde doos krijgt jade krassen van hardere stenen, van de randen van metalen kettingen, ringen en horloges, en zelfs van andere jade. De geschenkdoos waarin elk stuk van BMjade wordt verzonden, is gemaakt om sieraden langdurig in te bewaren. Jade hoeft niet te weken of te worden ingeolied en heeft geen speciale luchtvochtigheid nodig; een koele plek uit de zon is genoeg.

Neem de ketting op reis mee in een hard etui met een zachte voering, nooit los in een tas, waar sleutels, flesjes en de hoeken van een smartphone er een stukje af kunnen laten springen. Leg hem thuis altijd op dezelfde vaste plek, en controleer het nachtkastje, de plank in de badkamer en de kluis voordat je een hotelkamer verlaat.

Veelgestelde vragen over het schoonmaken van een jadeketting

Mag je een jadeketting laten weken?

Een jadeketting mag je kort in zeepwater wassen als het een hanger aan een metalen ketting is zonder gelijmd hangeroog. Hangers aan een koord, geknoopte kralensnoeren en alles wat is gelijmd of gerepareerd, maak je beter schoon met een vochtige doek, en een schakelketting van jade mag alleen in het water blijven zolang het wassen duurt.

Hoe maak je een jadeketting met een vergulde schakelketting schoon?

Een jadeketting met een vergulde schakelketting was je in lauw zeepwater en droog je met een gewone zachte doek. Gebruik geen zilverpoetsdoekje, metaalpoets of zilverdompelbad: die slijten door de goudlaag heen.

Mag je het koord van een ketting wassen?

Het koord van een ketting mag niet weken, want door het steeds weer nat worden en drogen worden koorden stug en gaan ze rafelen. Veeg de hanger af, houd het koord droog en haal er een droge doek langs. Een koord met gebroken vezels, dat flink rafelt of bij de hanger dunner is geworden, laat je door een juwelier vervangen.

Hoe maak je een schakelketting van jade schoon?

Een schakelketting van jade maak je schoon door hem na elke keer dragen langs de schakels af te vegen en hem eens per maand voorzichtig te wassen in water op kamertemperatuur met een beetje milde babywasgel, met een zacht make-upkwastje langs de verbindingen. Dep hem meteen droog, prop hem nooit samen om erover te wrijven, en gebruik nooit een ultrasone reiniger of tandpasta.

Waarom wordt mijn huid groen van mijn jadeketting?

Een groene plek onder een jadeketting komt van het koper in het metaal van de ketting, niet van de jade, en betekent niet dat er iets nep is. Houd de ketting droog en doe eerst bodylotion en parfum op. Jeuk of uitslag is een huidreactie; laat die aan een dermatoloog zien als ze aanhoudt.

Is parfum slecht voor een jadeketting?

Parfum beschadigt een jadeketting langzaam: het laat een waas achter op de jade en trekt in koorden, die daardoor stug worden. Doe eerst parfum op en een paar minuten later de ketting.

Kun je met een jadeketting douchen of slapen?

Een jadeketting kun je bij het douchen en slapen beter afdoen. Shampoo laat een waas achter op de jade, door water verouderen koorden en knopen, en slapen met een ketting om belast het hangeroog en kan een knik in de ketting geven.

Waarom ziet mijn jadehanger er dof uit na het schoonmaken?

Een jadehanger die er na het schoonmaken dof uitziet, heeft meestal zeepresten op het oppervlak of is zijn polijstwas kwijt; die waslaag slijt in ongeveer een half jaar tot een jaar. Spoel hem eerst nog eens af en droog hem opnieuw. Een hanger die alleen zijn waslaag kwijt is, hoeft niet opnieuw te worden gewaxt of gepolijst.

Hoe vaak moet je een jadeketting schoonmaken?

Een jadeketting heeft na het dragen een veegje met een doek nodig, ongeveer eens per maand een echte wasbeurt, en elke keer dat je hem omdoet een snelle blik op de sluiting en het hangeroog.

Kun je een jadeketting het best ophangen?

Metalen kettingen en schakelkettingen van jade kun je ophangen: een metalen ketting met gesloten sluiting, een schakelketting van jade recht naar beneden. Kralensnoeren hang je nooit op, want het gewicht rekt de draad uit; bewaar ze plat.